SİNÜZİT

Tüm dünyada oldukça yaygin görülen bu hastalik özellikle kis aylarina giriste artan viral üst solunum yollari hastaliklarinin uzamasi halinde sik sik tekrarlayarak müzminlesmis sorunlara yol açabiliyor. Sinüziti olan pek çok hastanin bu tekrarlamalar sirasinda hayat kalitelerini bozan burun tikanikligi , burun ve geniz akintisi, bas agrisi, öksürük, halsizlik, dikkat kusuru gibi yakinmalari oluyor...

Bu yakinmalar içerisindeki hastalarin çalisma günü kayiplari da ulusal ekonomi açisindan göz ardi edilemeyecek kadar önemli olabiliyor. Bu konuda sik karsilasilan sorulari yanitlamaya çalisalim.

Sinüsler nedir ne ise yararlar?

Sinüsler yüz ve kafa kemiklerimizin içerisinde yer alan içi havali bosluklardir. Üst çene kemiginde karsilikli iki büyük yanak sinüsü, alin kemigi içerisinde bir büyük alin sinüsü, gözlerin arasina yerlesmis küçük odaciklardan olusan etmoid sinüsler ve kafa tabaninda yerlesmis bir de derin bir sinüsümüz bulunmakta.

Sinüslerimizin en önemli görevleri salgiladiklari salgi ile bütün üst solunum yollarini sürekli temizlemektir.

Sinüzit ne demektir?

Bahsedilen bu sinüslerin ayri ayri yada sadece bir yüz yarisinda yada hep birlikte iltahaplanma haline sinüzit denilmektedir. Örnegin 10-15 günden beri sürmekte olan bir nezle tablosu aslinda bir akut sinüzittir. Yillarca tekrarlayan belirtilerle karsilasiyorsak sinüzitin kroniklesmis oldugu söylenebilir.


Sinüzitlerin sebepleri nelerdir?

Genel olarak söylemek gerekirse sinüsleri temizleyen ince kanallar tikanirsa sinüzit hastaligi baslar. Bu tikaniklik tedavi ile yada kendiliginden açilirsa sinüzit iyilesir ama eger açilamazsa hastalik kroniklesir. Sinüs kanallarinin tikanikligina bazi burun içi ve sinüslerle ilgili yapisal kosullar, tekrarlayan üst solunum yolu infeksiyonlari, allerjik sebepler, polip ve geniz eti gibi olusumlar yol açabilir. Bazi kalitsal sorunlar ve bagisiklik sorunlari da sinüzitin diger sebepleridir.

Sinüzitin belirtileri nelerdir ?

Burun tikanikligi, burun ve geniz akintisi, burundan konusma, koku duyusu bozukluklari, sik sik nezle grip olma ve bunlarin kolay kolay geçmeyisi, özellikle çocuklarda daha fazla olmak üzere inatçi öksürükler. Sanildiginin aksine akut sinüzitlerin disinda bas agrilari sinüzitte sik degildir. Burada bas agrilarina yol açan iltihabi olaydan çok burun içerisinde sinüs kanallarini etkileyen diger bazi yapisal kosullardir.

Çocuklarda da sinüzit olabiliyor mu?

Evet. Çocuklar daha sik viral üst solunum yolu infeksiyonlarina yakalandiklari için ve sinüsleri henüz tam olarak kendilerini temizleyemedikleri için daha kolay sinüzite yakalanabilirler. Ayrica halk arasinda geniz eti denilen adenoid varligi ve bazi anatomik kosullar da sinüzit olusumuna zemin hazirlayabilir. Ancak çocuk sinüzitlerini teshis koymak, izlemek ve tedavi etmek açisindan eriskinlerinkinden farkli olarak ele almak gerekir.


Sinüzitin teshisi nasil yapilir?

Sinüzitin teshisi küçük endoskoplarla yapilan bir kaç dakikalik ve günümüzde iyice basitlesmis bir muayene ile konulabilir çogu kez. Endoskopik muayeneye ek olarak bazi durumlarda tomografi istenebilir. Hastalarin çogunda tomografinin tekrarlanmasina hiç gerek yoktur.

Sinüzitin tedavisi nasil yapilmaktadir?

Sinüzitlerin tedavisi günümüzde çok kolaylasti. Akut sinüzitlerin tedavisinde yeni çikan pek çok antibiyotik mevcut. Burada önemli olan antibiyotiklerin hastalar tarafindan uzunca bir süre sayilabilecek bir süre kadar yani 2-3 hafta boyunca kullanilmasina dikkat edilmesi. Antibiyotiklerin yani sira bazi destekleyici ilaçlarda beraberinde verilmektedir. Hastalari korkutan daha çok ameliyat tedavileri.

Kroniklesmis sinüzitlerde uygulanan ameliyatlar da günümüzde hasta açisindan çok kolaylasmis durumda aslinda.

Sinüzitlerde ne zaman ameliyat gerekiyor?

Kroniklesmis sinüzitlerde eger endoskopik muayene ve tomografik incelemede sinüsün kendisini temizledigi kanallarin agzi tikanmissa ve bu tikaniklik uygulanan ilaç tedavileri ile açilmamis ise ameliyat gerekiyor. Ayrica sinüzitlerin göz ve kafa içerisine yayildiklari komplikasyon durumlarinda acil ameliyatlar da gerekebiliyor .


Sinüzit tedavisinde ne tür ameliyatlar yapiliyor?

Günümüzde sinüs ameliyatlari artik neredeyse tamamen endoskopik olarak yapilmakta. Burada muayene sirasinda kullanilan endoskoplarla yakin zamanda gelistirilmis ince araçlar kullaniliyor. Tamamen burun içerisinden girilerek sinüslerin kendi dogal kanallari açiliyor bu sirada baska hiç bir anatomik yapiya zarar vermeden çalismak gerekiyor. Çogunlukla genel anestezi tercih ediliyor. Ayrica teknolojik olarak desteklenmis ameliyathane kosullarini ve bu konuda özel egitim almis deneyimli uzmanlarin varligini gerektiriyor.

Sinüzit ameliyatlarinda en çok korkulan hastalarin burun içerisine konan tamponlar, bu konuda acaba yeni gelismeler var mi? Gerçekten hastalarin önemli bir kismi ameliyattan çok tampon konulmasindan korkuyor. Bu korku yakin zamana kadar yaygin olarak konulan gazli bez tamponlar nedeniyle oldu. Günümüzde endoskopik sinüs cerrahisinde deneyimli bir uzman uygun durumlarda örnegin hastalarin yarisina hiç tampon koymadan ameliyati bitirebilir. Ayrica eger tampon koymak gerekirse gazli bez tamponlar degil sadece sinüslere konulan sünger yapisindaki küçük tamponlar tercih edilmelidir ki zaten bu durumda hem hastanin rahatligi yüksek olmakta hemde iyilesme daha sorunsuz gerçeklesmektedir .

Sinüzit ameliyatlarinda günümüzdeki basari orani nedir?

Halk arasinda ameliyat sonrasi sinüzitin yeniden tekrarladigina dair yaygin bir inanis var. Bu daha çok eski tip sinüzit ameliyatlarinin yapildigi yillardan kalma bir bilgi. Endoskopik sinüs cerrahisinde basari pek çok faktöre bagli.

Bir tek sinüzit hastaligi ve bir tek sinüs cerrahisi teknigi yok. Yani her hasta ayni degil. Örnegin sadece sinüs kanallarinin daralmis yada tikali oldugu basit tekrarlayan sinüzitlerde basari orani 90larin üzerinde iken tüm sinüsleri tutan bir yaygin polipli sinüzitte basari daha düsük, tek bir sinüsün tutuldugu durumda basari tam olabilirken allerjik zemine bagli sinüzitler de sikligi ve agirligi azalmis olmakla beraber tekrarlamalar olasi. Ayrica ameliyat tedavisinden sonra uygun bir ilaç tedavisi ve düzenli bir hasta izlenimi, ameliyat sirasinda kullanilan donanim ve doktorun bu konudaki özel deneyimi basariyi etkileyen diger faktörler.


Sinüzitten nasil korunabiliriz?

Özellikle sik tekrarlayan üst solunum yollari sinüzite yol açabileceginden basit bir nezle bile önemsenmeli. Uzun sürebilecek burun tikanikliklarina izin verilmemeli. Sigara içilmemesi, kirli hava ve klimali ortamlarda uzun kalinmamasi kisinin kendisinin alabilecegi baslica önlemler. Üst solunum yolu allerjisi olanlarin da mutlaka bir KBB Uzmanina görünmesi önerilir.