ŞARBON

Sarbon Bacillus Anthracis adindaki sporlu bir bakterinin olusturdugu infeksiyon hastaligidir.Genel olarak koyun,keçi,sigir,manda,deve,ceylan gibi ot yiyen hayvanlarda görülmekte ise de enfekte olan bu hayvanlardan çesitli yollarla insanlara bulasabilen bir hastaliktir.Gelismis ülkelerde oldukça nadir olarak görülen sarbon hastaligi son zamanlarda biyolojik silah olarak kullanilma potansiyeli yüzünden en çok söz edilen hastaliklardan biri olmustur...



Nasil Bulasir?

Sarbon hastaliginda bulasma üç yolla olabilmektedir:

Deri yolu ile

Solunum yolu ile

Mide-Barsak sistemi ile

Bacillus Anthracis bakterisinin sporlari toprakta 50-60 yil gibi uzun süreler yasayabilir.Bulasma ciltteki bir siyriktan girerek, sporlarin solunmasi ile veya enfekte hayvanlarin etlerini yiyerek olusmaktadir.Insandan insana dogrudan bulasmasi mümkün degildir.

Belirtileri Nelerdir?

Deri Sarbonu:Tüm sarbon olgularinin yaklasik 95 i bu formda görülmektedir.Enfekte hayvanlarin deri, kil, yün gibi ürünleri ile temas eden kisilerin ciltlerindeki siyrik veya kesiklerden bulasmaktadir.Bulasma oldugunda ciltte sinek isirmasina benzer küçük kasintili bir kabariklik olusur.1-2 gün içerisinde ortasi siyah, çevresi kabarik1-3 cm çapinda bir kabarcik haline dönüsür.Çevre alanlardaki lenf bezlerinde sisme görülebilir.2-3 hafta içerisinde kendiliginden iyilesebilir.Tedavi edilmeyen vakalarin ancak 20 sinde ölüm görülebilmektedir.Uygun antibiyotik tedavisi ile ölüm görülmesi çok enderdir.

Akciger Sarbonu: Bakteri sporlarinin solunum yollari ile alinmasini takip eden bir hafta içerisinde soguk alginligina benzer birtakim belirtilerle hastalik baslar.Ates, yorgunluk, bitkinlik hali mevcuttur. Birkaç gün içerisinde soluk alip vermede güçlükler baslar ve süratle hasta komaya girer ve ölür.

Gastrointestinal Sarbon Barsak Sarbonu: Hasta hayvanlarin etlerinin yenmesi ile barsak sisteminde iltihap olusturur.Mide bulantisi, istah kaybi, kusma, kanli ishal olusur. Karin agrisi ve ates vardir.Olgularin 25-60 in da hastalik ölümlesonuçlanmaktadir.

Korunma Yollari:

Hayvanlar mutlaka asilanmalidir.Hastaliktan ölen hayvanlar yenilmemeli, deri, yün vb ürünleri kullanilmamalidir. Pismemis et yemekten kaçinilmalidir. Son zamanlarda insanlarda kullanilmak üzere bir asisi gelistirilmis ve asinin etkinliginin 93 oldugu rapor edilmistir. Hayvanlar için gelistirilmis sarbon asilari insanlarda kullanilamaz.

Tani Yöntemleri:

Tani deri lezyonlarindan, gaitadan veya solunum yolu salgilarindan bakterinin görülmesi ve izole edilmesi ile konur.Ayrica kanda özel antikorlar ölçülerek de teshis konulabilir.

Tedavi: Tedavi erken dönemde yapilacak etkili antibiyotiklerle yapilmaktadir.