OSTEOPOROZ

Osteoporoz Nedir? Osteoporoz, zaman içinde kemiklerin kalsiyum kaybederek, delikli, zayif ve kolay kirilabilir hale gelmesidir. Kemigin iç yapisi ve kalitesi bozulur, vücudun kemik çatisi zayiflar...

Dünyanin her yerinde 65 yasin üstündeki pek çok kadin ve erkekte kalça, omurga, el bilegi ve diger kemiklere ait kiriklara rastlanmaktadir.

Osteoporoz için Risk Altinda Misiniz?

Osteoporoz hastaligini tetikleyen birçok risk faktörü vardir:


Kadin olmak Kadinlar daha az kemik dokusuna sahiptir
50 yasin üstünde olmak Yas arttikça yogunlugunu kaybeden kemikler zayiflar
Menopoza girmis olmak Menopoza girmis kadinlarin ortalama 1/3\'ünde osteoporoz gelismektedir ki bunun sorumlusu östrojen düzeyindeki azalmadir.
Erken menopoza girmek veya yumurtaliklarin operasyon ile alinmasini takiben cerrahi yapay menopoza girmek.
Erkeklerde erkek cinsiyet hormonu olan testesterondaki azalma ile kemik kütlesi de azalabilmektedir.
Düsük kalsiyum içeren yiyeceklerle beslenmek.
Fiziksel aktivitenin, hareketliligin ve egzersizin az olmasi.
Ailede osteoporozlu kimselerin bulunmasi.
Kisa boylu, ince yapili kisiler iri yapili, kilolu kisilere göre daha fazla osteoporoz riski tasimaktadirlar.
Beyaz tenli, açik renk gözlü ve Asyali olmak.
Sigara içmek
Alkollü, kolali ve kafeinli içecekleri çok fazla tüketmek.
Bazi ilaçlari uzun süreden beri veya yüksek dozlarda kullaniyor olmak Örnegin; kortikosteroidler, lityum, antikonvülzanlar, antiasitler, antikoagülanlar, siklosporin, tiroid ilaçlari ve bazi kanser ilaçlari gibi.
Bazi hastaliklarin olmasi. Örnegin; seker hastaligi, tiroid veya paratiroid bezinin fazla çalismasi, mide-barsak operasyonu geçirmis olmak, uzun süren hareketsizlik, felçler, bazi romatizmal hastaliklar ve diger bazi endokrin hormonal hastaliklar osteoporoza neden olabilmektedir.

Osteoporozun Belirtileri Nelerdir?

Bel ve sirt agrisi
Boyda kisalma, omurgada kirik
Sirtta kamburlasma, omuzlarda yuvarlaklasma
El bileginde kirik
Kaburga kiriklari
Kalça kemiginde kirik

Osteoporoz Hastaliginin Sonuçlari Nelerdir?

Genç yaslarda yüksek bir yerden düssek bile kemigimizin kirilma riski azdir ancak osteoporozlu bir hasta basit bir çarpma ile dahi kemigini kirabilir.

Kirik riski yas ile artmaktadir. Toplumumuzda ise yasli kisilerin sayisi giderek artmaktadir çünkü insan ömrü uzamaktadir. Böylece osteoporoza bagli kirik sayisi da o oranda fazlalasmaktadir.

A-Omurga Kirigi

Osteoporoza bagli kiriklarin en sik gelistigi bölge omurga kemikleridir. Her iki cinste de görülebilmesine karsin omurga kiriklarina kadinlarda daha fazla rastlanmaktadir. Her dört kadindan birinde hayatinin herhangi bir devresinde omurga kirigi olusabilmektedir. Omurga kirigi omurga kemiginin bir tanesinde kismen veya tamamen çökme, yassilasma seklinde tanimlanabilir. Bu tür kiriklar belirli bir zorlanma veya yaralanma olmaksizin öksürük veya hapsirikla dahi gelisebilmektedir.

Hastalar boylarinda kisalma oldugunu ve omurgadaki egilmeye bagli kamburlasma oldugunu ifade ederler ve zaten bu kolayca gözle de görülebilir.

Omurga kirigi olusunca önce çok siddetli bir agri hissedilir; daha sonra uzun süre ayakta kalinca ortaya çikan bel agrisina dönüsebilir. Dolayisi ile sessiz ve sinsi bir sekilde ilerleyebilir.

Omurga kiriklari boyda kisalma yaptigi için gögüsteki kaburga kemikleri pelvis dedigimiz legen kemiklerine yaklasarak veya temas ederek daha baska agriya ve iç organlarin çalismasinda güçlüklere neden olabilir.

B- El Bilegi Kirigi

El bilegi kiriklarina da kadinlarda daha fazla oranda rastlanmaktadir. El açik biçimdeyken elin üzerine düsme sonrasi el bilegi kemiklerinde kirik olusabilir. Diger osteoporotik kiriklara oranla daha önemsiz gibi görünmekle birlikte el bilegi kiriklarinda da mutlaka hastaneye basvurulmali, kol genellikle birkaç hafta alçida tutulmalidir. Kisinin bu süre içinde günlük islerini yapmasi oldukça zorlasir.

Her bes kadindan bir tanesinde hayatinin herhangi bir evresinde el bilegi kirigi meydana geldigi ifade edilmektedir.

Alçi çikarildiktan sonra adale erimesi ve el bilek ekleminin hareketlerinde tutukluk varsa Fizik Tedavi ve rehabilitasyon programi gerekir.

C- Kalça Kirigi

Osteoporozlu kisilerde karsilasilan en ciddi kirik kalça kemiginin kirilmasidir. Agri ve is gücü kaybina neden olur, hastanede yatmayi ve bakimi gerektirir. Birçok vakada tedavi ancak operasyon ile mümkün olur.

Bu tip kiriklar yasli grupta daha sik karsimiza çikmaktadir; dolayisi ile iyilesme yavastir ve operasyondan önce ve sonra iyi bir rehabilitasyon programi uygulanirsa pek çok hasta günlük yasam aktivitelerine geri dönebilir ancak bazi hastalar eski hareket yeteneklerini kazanamayabilirler.

Operasyondan sonra uygulanacak olan rehabilitasyon programinda hastanin katilimi ve istekli olmasi sarttir. Metabolik ve endokrin hastaligi, görme, isitme ve algilama islevlerinde zayiflik olan hastalarda rehabilitasyon programlarinin basari orani düsüktür.

Osteoporoza bagli kalça kiriklari herhangi bir yaralanma olmaksizin, örnegin ayaga kalkarken, yüksek bir kaldirima çikarken veya inerken, gelisebilir. Ancak pek çok vakada düsme sonucu meydana gelebilir, ki bu genç ve saglikli bir kiside kiriga yol açmayabilir.

50 yasindan sonra osteoporoza bagli kalça kirigi sayisi yasla birlikte hizla artar. Her 7 kadindan bir tanesinin hayatinin herhangi bir devresinde kalça kirigi geçirdigi ifade edilmektedir. Kadinlarda kalça kirigi vakalari erkeklere oranla daha fazladir.

Kiriklardan sonra gelisen komplikasyonlar en fazla kalça kiriginda görülmekte, damar tikanikliklari gibi ciddi ve yasamsal problemlere neden olabilmekte veya akcigerde pnömoni ya da uzun süre yatmaya bagli olarak gelisen basi yaralari gibi sorunlar ile hastanede kalma süresi uzamaktadir.