KOAH

KOAH' ın baslica belirtileri öksürük, balgam ve nefes darligidir, ancak hastalar baslangiçtaki öksürük, balgam gibi sikayetleri önemsemediklerinden ancak nefes darligi gelistiginde doktora gitme ihtiyacini duyarlar. Bu nedenle KOAH teshisi genellikle 40 ya da 50 yasindan sonra konmaktadir...

KOAHin baslica iki türü vardir. KRONIK BRONSITLI KOAH

Ilk belirtileri öksürük ve balgamdir, ancak bu kisilerin çogu sigara tiryakisi de olduklari için, öksürük ve balgami hiç önemsemezler. Bunlara göre, sigara içen bir insanin öksürmesi ve zaman zaman balgam çikarmasi son derecede olagandir. Öksürük ve balgam çikarma sikayetleri özellikle kis aylarinda ve sabahlari daha fazladir. KOAH lilar solunum yollari enfeksiyonlarina karsi çok duyarlidirlar.


KOAHlilarin doktora bas vurmasina neden olan esas sikayet öksürük ve balgama eklenen nefes darligi ve hiriltili solunumdur. Nefes darligi önceleri sadece agir eforlar sirasinda ortaya çikarken, giderek ilerleyici bir özellik gösterir ve nihayet en küçük hareketler bile nefes darligina yol açmaya baslar. Ileri dönemlerdeki hastalar odalari içinde yürürken, tiras olurken, giyinip soyunurken, hatta yatakta dönerken bile nefes darligi çekerler. Ilerlemis KOAHlilarda dudak ve tirnaklarda morarma, boyun damarlarinda dolgunluk, gözlerde kanlanma, bacaklarda sislik ödem gibi belirtiler de görülür.

KOAHlilarda kanlarindaki oksijen basincinin azalmis olmasina bagli olarak sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk, çarpinti, bas agrisi, ellerde titremeler ortaya çikar. Dalginlik, konusma güçlügü, uyuklama, kas segirmeleri... gibi bulgular ise kanda karbondioksit basincinin artmis oldugunu gösteren belirtilerdir.

Kronik bronsitli KOAHlilar genellikle fazla kilolu kisilerdir ve bunlarda sag kalp yetersizligi sik rastlanan bir tablodur.

AMFIZEMLI KOAH

Bu hastalarin esas sikayeti nefes darligidir. Zaman zaman öksürük ve hirilti sikayetleri olabilir, fakat hiç balgam çikarmazlar. Nefes darligi ilerleyici bir özellik gösterir; önceleri agir eforlarda ortaya çikarken giderek en küçük hareketler bile hastayi nefes nefese birakir. Ileri dönemlerde, yemek yemek, tras olmak... gibi en basit eforlar bile yapilamaz olur.

Amfizemli KOAHlilarin çogu uzun boylu, zayif, gögüs kafesleri fiçi gibi sis olan kisilerdir. Bu hastalar sirtüstü yatamazlar; sadece oturur durumda ve hafif öne egilerek ve kollariyla bir yerden destek alarak nefes alabilirler.Dudaklarini büzerek uzun uzun nefes vermeleri ve nefes alirken alt kaburga araliklarinin içeriye dogru çekilmesi tipik bulgularidir.

Bazi hastalarda kanlarinda antitipsin enzimi eksikligi vardir.

KOAHIN TANISI

KOAH teshisinda hastanin ayrintili olarak sorgulanmasi ve dikkatli muayenesi ile önemli ipuçlari elde edilir. Ilerlemis KOAH in teshisi çok kolay olsa da, erken evredeki hastalarin taninabilmesi için bazi incelemelerin yapilmasi gerekir.

-Akciger röntgeni
-Akciger tomografisi bazi hastalarda
-Solunum fonksiyon testleri
-Arter kaninda oksijen ve karbondioksit basinçlari ölçümü
-Kanda antitripsin ölçümü
-Balgam incelemeleri
-EKG

KOAH Gerçekleri

KOAH çogunlukla iki farkli hastaliktan olusan karmasik bir saglik durumudur. Bu iki hastalik hava yollarinin engellenmesi ile ilgili kronik bronsit ve amfizemdir. Asagida bu hastalik ve tedavisi hakkinda bazi bilgiler bulacaksiniz:

* Akcigerleriniz çok uzun süre rahatsiz veya iltihapli kaldiginda kronik bronsit olusur. Rahatsiz olan akcigerleriniz yüzünden öksürük yakanizi birakmaz. Bronsit çok uzarsa, akcigerlerinizde hasar ve berelenmeye yol açar. Mukoza ve berelenmis doku, akcigerlerinizin hava alip verme fonksiyonunu sekteye ugratir ve nefes darligina neden olur.


* Amfizem akcigerlerinizde dönüsü olmayan bir hasara yol açar. Amfizem, akcigerlerinizde alveoli adi verilen küçük hava keseciklerini etkiler. Bu kesecikler, havadan kana oksijen geçmesini ve karbondioksidin vücuttan atilmasini saglar. Hava girip çiktikça, alveoli genisler ve daralir. Amfizemde ise, ayni eski bir lastik bantta oldugu gibi, akcigerler esnekligini kaybeder. Böylece, alveoli genisler ve nefes almayi zorlastirir. Ileri düzey amfizemde, akcigerlerde genis bosluklar meydana gelir. Alveoli kana oksijen transfer edebilse de, bosluklar ayni isi yapamaz - amfizem hastalari bundan dolayi nefes darligi çeker.


* Nefes darligi, kronik öksürük ve yogun balgam en sik görülen KOAH semptomlaridir.


* Gerek bronsit, gerekse amfizemin sigarayla yogun iliskisi vardir. Sigara içen KOAH hastalari, akcigerlerini daha fazla hasara ugratirlar; sonuç olarak, oksijen almakta daha çok zorlanirlar.


* KOAH tedavisinin iki ana hedefi vardir. Birincisi semptomlari azaltmak, ikincisi de hastaligin ilerlemesini yavaslatmak. Su an için KOAHi ortadan kaldiran bir tedavi bulunmamaktadir. Ancak, sigaradan uzak durarak bu hastalik çok büyük ölçüde önlenebilir.


* Sigarayi birakmak KOAH semptomlarini azaltir ve hastaligin ilerlemesini yavaslatir.


* Hastaligi ilerledikçe kisinin hayat kalitesi de düser. Hastaligin ilk evrelerinde az miktarda nefes darligi görünür. Ileri evrelere erismis KOAH vakalarinda ise hastalar harici oksijene ve mekanik nefes alma cihazlarina ihtiyaç duyabilir.


* Hastaligin derecesine göre, tedavi cigerlere giden hava miktarini arttirmayi saglayan bronkodilatörleri gerektirebilir. Bunlar düzenli olarak alinmasi gereken "bakim ilaçlari" ve salbutamol, terbutalin vb. gibi kuvvetli semptomlarin ve krizlerin üstesinden gelmek için alinan "rahatlatici ilaçlar" olmak üzere ikiye ayrilirlar.


* KOAHi kontrol altina almak ve daha saglikli bir yasam için anahtarlar dogru beslenme, doktor konrolünde yapilacak düzenli bir egzersiz programi, düzenli uyku ve sigaradan uzak ortamlardir.