İSHAL
Yaz ishaline neden olan mikroplar, bakteriler, virüsler ve protozoon dedigimiz parazitlerdir. Dogada özellikle insan ve hayvan diskilariyla kirlenmis sularda yasayan, ishale neden olan mikroplar bulunur. Bunlar kanalizasyon karisan durgun sular, ilaçlanmamis içme ve kullanma sularinda uzun süre canli kalarak çogalabilirler. Bu mikroplu sularin içilmesi ve bu sularla yikanmis meyve ve sebzelerin tüketilmesiyle kisi mikrobu alir...
Ishal olan bireyler de diskilariyla çevreye bulastirirlar. Diskiyla bulasmis ellerin agiza götürülmesiyle de ishal gelisebilir.
Ishal, diskilama sayisinin artarak diski niteliginin degismesi olarak tanimlanir. Ince bagirsak hastaligi tarzinda ishallerde diskinin miktari ve sivi içerigi fazla olur. Kalin bagirsak hastaliginda ise az olur.
Sivi içerigi fazla olanlarda parazitlerden siklikla giardia etken olabilir. Kolera bakterisi ise pirinç suyu görüntüsünde, ciddi sivi elektrolit kaybiyla giden ishale neden olur. Tifo ve tifo benzeri tablolara neden olan Salmonella bakterileri, yüksek atesle ve genel durum bozukluguyla seyreder.
Kalin bagisak hastaligiyla giden ishallerde diski iltihapli, sümüksü görünümde ve kanli olur. Bu tabloya dizanteri denir. Bakterilerden Shigella bakteriyel dizanteri, protezoonlardan amip buna yol açar.
Üst solunum yolu infeksiyonu ve beraberinde ishal yapabilen virüsler de siklikla görülür.
YETISKINLERDE VE ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN ISHALLERDE YAPILMASI GEREKEN ILK MÜDAHALELER
Ishale bagli gelisen sivi ve tuz kaybi oldukça önem tasir. Bu nedenle bu kaybin derecesi belirlenip, az oranda ise agiz yoluyla, siddetli oranda ise damardan yerine konmasi gerekir.
Ev ortaminda da hazirlanabilen; 5 su bardagi kaynatilmis sogutulmus suya 2 çorba kasigi seker, 1 çay kasigi sofra tuzu ve 1 çay kasigi karbonat konarak karistirilir. Her ishal sonrasi mutlaka olmak üzere hastaya içebildigi kadar sik aralarla içirilir.
ISHAL TEDAVISI NASIL YAPILIR?
Sivi ve tuz kaybinin fazla olmadigi ishallerde, hastalar hastaneye yatirilmadan uygun diyetle ayakta tedavi edilir. Dizanteri vakalari, kolera ve fazla su/tuz kaybi hastaneye yatis gerektirir. Antimikrobiyal tedavi gereken bakteriyel ve protozoal ishallerinde uygun tedavi baslanir.
Ishal düzelene kadar yagsiz ve posasiz gidalarla, ishal diyeti uygulanir ve hastanin agizdan bol sivi almasi saglanir.