İNMEMİŞ TESTİS
Testisler normalde skrotum ya da halk arasindaki deyimiyle erkekte torba denilen yapi içinde bulunurlar. Eger testislerden biri veya her ikisi de torbada yerlesik durumda degilse bu durum inmemis testis olarak degerlendirilmelidir. Testisler bazen hormonal yetersizlikler bazen ise anatomik ve fiziksel sorunlar nedeniyle torbaya inemezler...
Testisler dogumda torbaya inmis mi olmalidir?
Aslinda Evet, dogumda testislerin torbaya inmis olmasi gerekir, ancak bazen 1 yasin sonuna kadar da testislerin kendiliginden torbaya inmesi beklenebilir.Burada önemli olan dogumun olmasindan hemen sonra bebegin ilk muayenesini yapan kisinin testislerin de muayenesini yaparak testislerin yerinde olup olmadigini kontrol etmesidir. Hastanelerde olan dogumlarda bu görev çocuk doktorlarinin üzerindedir.Evlerde dogum yapanlarda ise ebelerin bu konuda çok dikkatli olmasi gerekmektedir. Duruma göre dogumu gerçeklestiren Kadin - Dogum uzmanlarinin da gerektiginde bu muayeneyi yapmalari çok önemlidir.
Testisler torbada degilse vücutta baska nerelerde bulunabilirler?
Testisler dogum öncesi anne karninda iken, böbrekler seviyesinde bele yakin bir bölgededirler. Anne karnindaki gelisim sirasinda aylar içerisinde yavas yavas asagiya dogru inmeye baslarlar ve yukarida da belirttigim gibi doguma yakin torbaya inmeleri gerekir. Iste testisin yukaridan asagi torbaya dogru inis yolu üzerinde bir yerde kalabilirler. Örnegin kasiklarda, kasigin biraz daha üst kisminda veya karin içinde kalabilir. Bazen de bu inis yolu disinda bir bölgede örnegin bacakla kasigin birlestigi femoral bölgede, torbayla makat arasindaki perineal bölgede penisin dip kisminda veya torbanin bir bölümünde her iki testis birlikte rastlanilabilir. Bu duruma Ektopik testis yani inis yolu disinda bulunma olarak adlandirilir.
Testislerin torba disinda bulunmasinin önemi nedir?
Torbalarin isisi, vücut isisi olan 36.5-37 den 1.5 - 2 derece daha serin bir ortamdir.Testislerin doku yapisi bu isinin üstündeki sicaklikta örnegin vücut içi isisinda özellikle spermtohum üretiminde bozulmalara yol açabilir, ve bu testislerin gelisimi bozulur. Bu da ileride çocuk sahibi olmasini engelleyebilir.
Testislerden birisi yukarida digeri torbada ise de çocuk sahibi olmayla ilgili sorun olur mu?
Olabilir. Çünkü inmemis olan testis nedeniyle vücutta bazi toksik maddeler salgilanir ve bu maddeler torbada olan testis üzerinde de olumsuzluklar yaratarak fonksiyonunu bozabilir. Bu yüzden testisin birinin dahi torbaya inmemis olmasi ciddi sorunlara yol açabilir. Bu ciddi sorun sadece çocuk sahibi olamamak degildir. Inmemis ve vücutta kalmis olan testislerden, gelisme çaginda veya sonrasinda tümörur çikma olasiligi da vardir. Bu nedenle hayati tehdit eden bir hastalikla karsi karsiya kalinabilir.
Bu çok ciddi bir durum olarak degerlendirilmeli midir?
Kesinlikle çok ciddi bir durumdur,çünkü testis tümörü hayati tehdit eden bir hastaliktir.Çocuk sahibi olamamak da bazen kisilerin sosyal hayatlarini ciddi sekilde tehdit eder. Bu kisilerin bazen aileleri yikilabilir,bosanmalar olabilir ve insanlar bu nedenle ciddi psikolojik sorunlar da yasayabilir. Ayrica toplumda maalesef yanlis bilgi nedeniyle bu kisilere kisir damgasi vurulabilir ve bu durumdaki kisiler de psikolojik yikima ugrayabilirler, bazen intihar sözcükleri girisimlerine dahi rastlanabiliyor. Bazi erkeklerin çocuk sahibi olamamasini yanlis bilen bazi kisi ve topluluklar o kisinin erkeklik gücünün de olmadigini ve iktidarsiz oldugunu sanarak bu durumdaki insanlari bir de bu yanlis suçlama ile itham ederler.
Ancak, Erkeklik gücü yani cinsel iliski kurabilme yetenegi ile çocuk sahibi olma durumu farklidir. Testislerin hormon üreten dokulari isidan pek etkilenmezler ve normal hormon üretimi devam eder. Bozulan özellikle sperm üreten hücre ve dokulardir. O halde inmemis testis nedeniyle çocuk sahibi olamayan bir eriskin baska bir rahatsizligi olmadigi sürece cinsel iliski kurmayla ilgili bir sorunu yoktur yani iktidarsiz degildir.
Inmemis testisin teshisi nasil konur?
Basta da söyledigim gibi özellikle dogumda ilk muayenede bu teshis doktor veya ebeler tarafindan konabilir. Ancak bu durum ihmal edilmis veya aile dogum telasiyla bu bilgiyi göz ardi etmisse bebeklerin ve çocuklarin çocuk doktorlarina düzenli kontrolleri sirasinda mutlaka testis muayenelerinin yapilmasi gerekmektedir. Ayrica anne ve babalarin da özellikle çocugun banyosu sirasinda bu kontrolleri kendilerinin de yapmasi mümkündür.Kuskulandiklari bir durumda hemen doktora basvurmalari en dogru yaklasimdir. Çocuk doktorlarina veya direkt olarak bir Üroloji uzmanina basvurmalari gerekir. Çocuk doktorlari da taniyi koyunca zaten bu çocuklari bir üroloji uzmanina yönlendireceklerdir.
Bir baska teshis ise maalesef askerlik muayenesi sirasinda yapilir. Ancak bu yastaki teshiste çok geç kalinmis oluyor ve yukarida belirtilen riskler belirgin hale geliyor.
Üroloji uzmanlari taniyi nasil koyarlar?
Öncelikle fizik muayeneyle teshis birçok durumda konur, teshisi destekleyici ultrasonografi tetkiki de mutlaka yapilmalidir.Teshisin kondugu yasa da bagli olarak baska bazi tetkikler de örnegin gençler ve eriskinlerde teshis yeni konduysa sperm tahlili de yapilmali ve kisinin üreme fonksiyonu da belirlenmelidir.
Inmemis testisin tedavisi nasil ve ne zaman uygulanmalidir?
Bebek 1 yasini dolduruncaya kadar beklenebilir, bazen testiler kendiliginden de 1 yasin sonuna kadar torbaya inebilir. 1 yasini geçenlerde tedaviye derhal geçilmelidir. Öncelikle bu konuda 3 haftalik bir hormon tedavisi uygulanir eger sonuç alinirsa tedavi tamamlanmis demektir. Bu tedavi sonuçsuz kalir ve testisler torbaya inmemisse mutlaka ameliyatla testilerin torbaya indirilmesi gerekir. Bu tedaviler ne kadar erken yasta yapilirsa ilerideki olasi olumsuzluklar olasiligi da o kadar azalacaktir.Yas ilerledikçe hele de ergenlik çagina girildigi halde testisler torbada degilse bu testislerin sonradan tümör olusturma riski nedeniyle ameliyatla çikartilmasi da gerekebilecek koruyucu bir önlemdir.
Testislerin ileri yaslarda testise indirilmesinin sakincalari var midir?
Öncelikle bu ameliyatin gecikmesi çocuk sahibi olamama riskini her geçen yil artiracaktir. Ileri yaslarda indirilmesi de tümör riskini artiracaktir.
Bir de testislerin bazen torbada olup bazen de vücuda geri kaçmasi durumu var.
Bu duruma hareketlimobil testis denir. Bu durum da yukarida açikladigimiz tüm riskleri içermektedir. Bu riskler bazen geriye dönüsümü olmayan sonuçlar dogurabilecegi için ÇOK CIDDIYE ALINMALIDIR. Tani ve tedavisi inmemis testis gibidir. Yalniz burada çocuk doktorlarinin ve ailenin testislerin yerinde olup olmadigini kontrol etmeleri daha da önem kazanir. Çünkü testisleri yerinde görüp nasilsa bir daha sorun olmaz düsüncesi de yanlistir.Hareketli testis de ameliyat çok daha kolay ve kisadir ve zamaninda yapildiginda tedavi kesindir.
Inmemis testis konusunda halk arasinda baska bazi yanlis bilgilenmeler var midir?
Özellikle aile büyüklerinin bazilari "Küçücük çocugun orasini burasinitestisler ellettirmeyin, hele ameliyat ettirmeyin ileride kisir olur" gibi ÇOK YANLIS ifadeleri gerçekten de ileride o çocugun yasantisini olumsuz etkileyecektir. Bu ifadenin nedeni ve mantigi geçmiste gecikilmis ve ileri yaslarda tedavi edilmis özellikle de ameliyat edilmis hastalarin çocuk sahibi olamamasi varsayimina dayandirilir. Oysa o kisiler ameliyat olduklari için degil, gecikilmis yasta tedavi edilmeye çalisildigi için sonuç alinamamis hastalardir. Erken yasta tedavi edilen bebekler, çocuklar bu sorunu ve riski ortadan kaldirmis en aza indirmis olacaklardir. O nedenle çocuk biraz daha büyüsün, 5-10 yasina gelsin gibi bilgiler ve düsünceler kesinlikle YANLISTIR.
En dogrusu en geç 1 yasin sonuna kadar beklendigi halde testisler torbaya inmediyse DERHAL tedavisine geçilmesidir. Bu bebek veya çocugun ilerideki olasi sorunlarinin ve çocuk sahibi olamamasinin sorumlusu bu tedaviyi geciktirenler olacaktir.