FRENGİ
Treponema pallidum olarak adlandirilan bakterinin neden oldugu tedavi edilmedigi zaman vücudun birçok organini etkileyen sifiliz çok eski çaglardan beri bilinen ve sik rastlanilan cinsel yolla bulasan hastaliklardan biridir. Halk arasinda frengi olarak da adlandirilmaktadir. Her yil yaklasik 12 milyon kisi frengiye yakalanmaktadir.
Bulasma
90 olguda bulasma vaginal, anal veya oral sex ile olur.Hastaligin erken dönemlerinde genital, anal veya dudak mukozasi ile temas edildiginde ciltteki açik bir yaradan da enfeksiyon bulasabilir. örnegin öpüsme ile bulasma riski vardir.Çok ender olarak diger cinsellikle bulasan hastaliklardan farkli olarak sexuel olmayan yollarla da bulastigi görülmüstür. Örnegin hastaligin birinci veya ikinci evresinde elinde açik yarasi olan bir kisinin yine elinde açik bir yarasi olan bir diger kisi ile el sikismasi ile bulasabilir. Bu da mikrobun ne kadar bulasici oldugunu göstermektedir. Frengi ayrica kan nakli ile de bulasabilmektedir. Frengili hamile kadinlarin 70 i mikrobu bebeklerine bulastirir ve bu bebeklerin yaklasik 25 i ölü dogar veya erken dogum nedeniyle ölürler.
Belirtiler
Birinci evre: Ilk belirtiler mikrop bulastiktan sonraki 9 - 90 gün içinde genellikle bakterinin vücuda girdigi yerde ortaya çikan sankr adi verilen kirmizi, sert, islak görünümlü yaklasik bir santim büyüklügünde agrisiz çibanlardir. Rektum, vulva veya vajinada, peniste sünnet derisinin altinda olusabilirler. Bazen vajenin iç kisimlarinda.servikste olusurlar ve hasta tarafindan farkedilmeyebilirler. Agiz dudak ve dilde de olusabilirler. Genellikle 3 hafta içerisinde kaybolurlar.
Ikinci evre:Hastalik birinci evrede tedavi edilmezse 2-12 hafta içerisinde mikrop vücuda yayilir ve ellerde, avuçlarda, ayaklarda ve çesitli vücut kisimlarinda bakteri tasiyan, kirmizi döküntüler olusur.Bu dönemde bulasiciligi oldukça yüksektir.Soguk alginligi benzeri ates, bogaz agrisi, halsizlik ve basagrisi yapabilir. Lenf bezlerinde sisme, saçlarda dökülme görülebilir. Hastaligin bu evresi 2 yil veya daha fazla sürebilir.
Üçüncü evre: Bu evre de hastalik kaybolmus gibi belirti vermeyebilir.Ancak yapilacak kan testleri ile enfeksiyonun varligi saptanir. Ancak bakteri kalp, göz, beyin, sinir sistemi, kemikler ve eklemleri etkilemektedir. bu evre on yil sürebilir. Hastaligin son asamasinda kalp hastaliklari , körlük, felçler ve ölüm görülebilir.
Tani:
Bazi asamalarinda belirtiler baska hastaliklara benzedigi için teshis güç olabilir. Bakteriyi taniyan kan testleri hastaligin ilk 3 ayinda yapildiginda yaniltici sonuç verebilir. doktor tarafindan sankrdan alinan materyalin mikroskobik incelemesinde bakterinin görülmesi ile teshis konulur.
Tedavi:
Doktorunuz tarafindan verilecek uygun antibiyotiklerle genellikle penisilin, alerjik vakalarda tetrasiklin, doksisiklin,erytromicin, ceftriaxone grubu antibiyotikler tedavisi mümkündür. Tedavi basladiktan sonraki ilk 48 saat içerisinde bulasicilik artar, sonra kaybolur. Tedaviyi mutlaka bir doktor yönlendirmeli, zaman zaman yapilacak kan testleri ile hiç bakteri kalmayincaya kadar tedaviye devam edilmelidir. Hastalik sinir sistemini etkiledi ise testler iki yil sürdürülmelidir. Ilerlemis sifilizde etkilenmis organlardaki degisiklikleri geriye döndürmek mümkün degildir.
Korunma:
Cinsellikle bulasan tüm hastaliklarda oldugu gibi tek eslilik ve güvenli bir prezervatif kullanimi hastaliktan korunmayi saglayacaktir.Ancak prezervatif vücudun diger yerlerinden bulasacak hastaliktan korunma saglamaz. Cinsel iliskiden sonra yikanmak veya idrara çikmak hastaliktan koruma saglamaz.Tedavide diger esin de incelenmesi gerekir. Sifiliz hastasi olupta tedavi olmus kisilerde tedavi bitiminden sonra dahi 1 hafta kadar iliskiye girmemek güvenli olacaktir. EGER HASTALIGIN BELIRTILERININ SIZDE DE VAR OLDUGUNA INANIYORSANIZ LÜTFEN VAKIT KAYBETMEDEN BIR ÜROLOGA GÖRÜNÜN: KENDI KENDINIZI TEDAVI ETMEYE KALKISMAYIN: