DOLAMA
Tirnak dibi iltihaplari, dolama olarak bilinir. Tirnakla derinin birlestigi yer, kütikül tirnagi çevreleyen ölü deri ile sikica örtülür. Kütikül zarar görürse, koruyucu çerçeve bozulur ve çatlaktan iltihap yapici etkenler girerler. Böyle olusan iltihaplara tipta panaris, halk arasinda ise dolama adi verilir.
Nedenleri
Kütikül su, sabun ve yaralanma sonucu zarar görebilir. Ellerin suyun içinde fazla kalmasi, kütikülü zayiflatir ve yumusatir. Sabun ve deterjanlarla uzun süreli temas, yagini alarak sertlestirir ve çatlamasina yol açar. Bu nedenle, dolama en çok ev kadinlarinda ve elleri sürekli su içinde olanlarda görülür.
Küçük yaralanmalar da kütiküle zarar verir. Parmaklar, çok fazla kullanildiklari için kolayca yararlanabilirler. Bebeklerdeki dolamalarin nedeni ise yaralanma ve parmak emme yüzünden tirnak çevresinin sürekli islak olmasidir. Dikkatsizce yapilmis manikürler kütiküle zarar verebilir ama hiç bakilmamis kütiküller de tirnak ayçasina kadar büyüyerek, yarilip, iltihaplanabilirler.
Belirtiler
Kronik dolama, çogunlukla elleri fazla su içinde kalan kisilerde olur. Apse yavas gelisir ama sürekli ve yineleyicidir. Sismis tirnak çevresinden zaman zaman irin sizar. Tirnak yüzeyi, olusmasi sirasinda enfeksiyonla zarar görmesi yüzünden, düzgün degildir. Tirnak kenarlarinda renk degisimi görülebilir. Akut dolama ise genellikle yaralanma nedeniyle olan ve aniden baslayan siddetli iltihaptir.
Tedavi
Akut dolamada irin tirnak yatagina ilerlerse, küçük bir cerrahi girisimle apsenin yarilmasi gerekir. Agizdan alinan antibiyotiklerle tedavi de etkili ve çabuktur. Kükürtlü merhemlerin dolama üstüne sürülmesi, sisligi ve agriyi giderir. Hafif iltihaplar, jansiyen moru ile alkol karisimi gibi mikrop öldürücülere yanit verirler. Kronik dolamada tedaviden önce, kültür yapilarak bakteri ya da mantarin cinsi saptanmalidir