Diş GICIRDATMA
Bruksizm dis gicirdatma genellikle uyku esnasinda olusan güçlü çene hareketlerinin neden oldugu çeneleri sikma, disleri gicirdatma olayidir. Toplumumuzda sik rastlanir...
Genellikle bu aliskanliga sahip bireyler bundan habersizdir. Dis gicirdatmanin sebepleri nelerdir? Bruksizmin dis gicirdatmasi olus nedenleri hakkinda çesitli görüsler vardir. Bazi arastirmacilar buruksizmin disler arasindaki kapanis iliskisinin bozulmasindan kaynaklandigini, bazilari santral sinir sistemindeki bir hastaligin neden oldugunu bazi arastirmacilar da bu iki nedeni de kapsayan çok yönlü bir problem oldugunu ileri sürmektedirler.
Duygusal stresler Herkes stresin bruksizmin nedenleri arasinda en önemli faktör oldugu konusunda fikir birligi içerisindedir. Vücudumuzda stres belirtilerini ilk olarak gördügümüz yer agiz dokularidir. Stres bruksizmin hem olus nedeni hem de olayin siddetini artiran en önemli faktör olarak belirlenmistir.
Asiri sinirli, hassas, titiz bir yapiya sahip olmak
Malokluzyon dislerin dizilis ve siralanisindaki bozukluklar
Dis gicirdatmasi sonucu agiz ve dokularinda ne tür rahatsizliklar olusur ve belirtileri nelerdir?
Dislerin çigneyici yüzünde olusan asinma: Dislerin birbirleri ile sürtünmesi sonucunda olusan asinma tüm disleri kapsayabilirse de özellikle ön dislerde daha etkilidir.
Dislerde kirilma: Disleri sikma ve gicirdatma sonucunda ön dislerin köselerinde arka dislerin çikintili kisimlarinda mikro çatlaklar olusur. Röntgen ile saptanamayan bu çatlaklar zamanla büyüyerek dislerin kirilmasina neden olur.
Dislerde asiri hassasiyet: Genellikle soguga karsi hassasiyet gelisir.
Dis etinin geriye çekilmesi ve genellikle bununla birlikte olusan disin boynunda dis eti hizasinda olusan çentik seklindeki asinmalar: Bu durumun olusmasina neden olarak ilerleyen yasa bagli dis eti çekilmesi ya da asiri baski uygulanarak yapilan dis firçalama gösteriliyorsa da , bruksizm hastaliginin dislerde bu gibi olusumlara neden oldugu bilinmelidir.
Dislerde sallanma: Yillar süren gicirdatma sonucu disler gevseyerek sallanmaya baslar. Asiri basinç disleri saran kemik desteginin kaybolmasina neden olur. Bu durumu telafi etmek için dislerin kökleri hizasinda ekstra kemik çikintilari gelisir.
Yanaklarda iritasyon tahris: Özellikle disleri birbirlerine temas ettikleri kapanis çizgisi hizasinda, yanagin iç kisminda çizgi ya da kabarti seklinde fibröz bir olusum meydana gelir. Bu olusum nedeni ile siklikla "yanak isirma" olayi ile karsilasilir.
Kas agrisi: Özellikle sakak ve yanak bölgesindeki kaslarin asiri çalismasi bu bölgelerde kas agrisina neden olur.
Bas agrisi: yukarida belirtilen kas agrisi zaman zaman bas agrisi seklinde kendini gösterir.
Çene ekleminde agri : Çene eklemine asiri yüklenilme nedeni ile eklemde agri, çitirti ve kenetlenme olabilmektedir.
Bu belirtiler dis gicirdatmasinin hemen baslangicindan itibaren ortaya çikmaz. Olayin siddetine ve süresine göre bazen yillar sonra görülebilmektedir. Çogunlukla belirtilerin tümü birden olmayabilir. Bazen çok az belirti gösterebilir.
Tedavi
Tedavinin amaci dislerde çene ekleminde olusabilecek kalici zararlari önlemek ve agriyi ortadan kaldirmaktir
Dis hekimi tarafindan uygulanan, uyku sirasinda dislerin birbirleri ile temasini engellemek amaci ile alt ve üst çene dislerinin arasina yerlestirilerek kullanilan "gece koruyuculari", dis gicirdatmasi semptomatik tedavisinde kullanilan en önemli araçtir. Ancak gece koruyucularinin çogunlukla tek baslarina yeterli olamayabilmektedir.
Bu nedenle hastaligin sergiledigi tabloya göre gece koruyucularinin yaninda bazi ek tedavilerinde uygulanmasi gerekmektedir:
Stres terapisi,
Rahat uyumayi saglayici önlemler,
Kas gevsetici ilaç uygulamasi,
Hatali yapilmis dis dolgusu ve kaplamalarin yenilenmesi,
Eksik olan dislerin yerine koyulabilmesi için protez uygulamalari.