Topçular, cebeciler
Mehterler
Müteferrikalar (pasa çocuklari)
Hekimbasi (padisahin doktoru)
Cerrahbasi
Çasnigirler (Padisahin yemeklerini kontrol ederler.)
Çavuslar
Kapicilar
Rikaptarlar
Seyisler, Çakircilar
Kürkçüler, Okçular
Bostancilar (cellatlar)
Terziler
ENDERUN
Padisahin mekanidir.
Saray okulu buradadir.
Iç oglanlar vardir.
Has oda
Hazine odasi
Kiler odasi
Seferli odasi (padisahin kiyafetleri)
Harem
ISTANBUL?UN YÖNETIMI
Istanbul Kadisi Mülki amirdir.
Yeniçeri Agasi güvenlikten sorumludur.
Muhzir Aga kurallari çigneyenlerle ilgilenir.
Subasi gündüz sivil halkin güvenligini saglamakla görevlidir.
Asesbasi gece sivil halkin güvenligini saglamakla görevlidir.
Muhtesip çarsi Pazar denetimi, fiyat kontrolü yapar.
Kapan emiri sebze- vergi miktarini belirler.
Imam mahalleden sorumludur.
Genel yönetimden sadrazam sorumludur.
DIVAN-I HÜMAYUN
Hem yönetim örgütü hem de yüksek mahkemedir.
En üst yargi kurumudur.
Ancak karar organi degildir.Öncelikle padisahin karari sonra Divan-i Hümayun etkilidir. Bu yüzden danisma organidir.
Orta Asya?da Kurultay vardi.
Ilk Türk- Islâm devletlerinde Divan
Orhan Bey zamaninda padisah, vezir ve Bursa kadisi vardi divanda..
1.Murat zamaninda 3 vezir ve veziriazamdan olusuyordu.
Fatih?ten sonra veziriazam divan baskani oldu.
Divan Kubbealti?nda toplanir.
Divan-i Hümayun üyeleri sunlardir;
Veziriazam
Vezirler
Kazaskerler
Defterdarlar
Nisanci
Reisülküttab
SeyhülIslam
Yeniçeri agasi
Kaptan-i Derya
Kapicilar kethüdasi, çavusbasi da bulunur toplantilarda.
Padisahin yetkileri seyfiye (yönetim,askerlik), ilmiye (adalet, egitim),kalemiye(yazismalar) dir.
VEZIRIAZAM GÖREVLERI;
Padisahin vekilidir. Mührünü tasir.
Büyük terfi ve tayin isleriyle ilgilenir.
Padisah gitmezse savasa gider.
Fatih?e kadar Türk kökenliler sonra devsirmeler bu göreve geldi.
VEZIRLER
Hiyerarsiyle yükselirler.
Sancakbeyi, beylerbeyi, Rumeli beylerbeyi ve sonra vezir olabilirler.
15.yy sonlarina kadar Divan?daki vezir sayisi bir, 16.yy sonlarina dogru 7 oldu.
KAZASKERLER
Fatih zamaninda Anadolu ve Rumeli Kazaskeri almak üzere ikiye çikti kazasker sayisi.
Rumeli Kazaskeri Anadolu?dakinden üstün.
Divan?da askeri davalara bakar.
Kadi ve müderrisleri atar.
DEFTERDARLAR
Divan?da mali konulari açiklar.
Gelir-giderlere bakar
Rumeli?deki islere bas defterdar bakar.
Anadolu?daki mali islere Anadolu Defterdar bakar.
NISANCI
Ferman ve beratlara tugra çeker.
Devlete ait topraklarin kayitlarini tutar.(tapu-kadastro)
Yazismalari yürütür.
Dirliklerin dagitimindan sorumludur.
REISÜLKÜTTAP
Divan katiplerinin sefidir.
Önceleri nisanciya bagliydi 16.yy da asil üye oldu.
Divan kararlarini yazar.
Padisaha ve veziriazama gelen mektuplari tercüme ettirir.
Zamanla dis iliskilerden sorumlu oldu.
KAPTAN-I DERYA
Istanbul?da bulundugu zamanlarda Divan toplantilarina katilir.
Donanma ve denizcilikle ilgili islerden sorumludur.
Kanuni döneminde toplantilara katilmaya baslamistir.
YENIÇERI AGASI
Vezir makaminda ise katilir toplantilara.
MÜFTÜ(SEYHÜLISLAM)
Ilmiyenin en üst görevlisidir.
Dini hükümlere göre fetva verir.
16.yy da Divan toplantilarina katilmaya baslamistir.
Kanuni döneminde asil üye olmustur.
Yönetici Sinif
SEYFIYE ILMIYE KALEMIYE
(EHL-I ÖRF) (EHL-I SER) (EHL-I KALEM)
SEYFIYE (EHL-I ÖRF)
Görevleri:
1) Yönetim 2)Askerlik
Veziriazam, vezirler, yeniçeri agasi ve kaptan-i deryadan olusur.
Silâh tasima yetkileri vardir.
Günümüzdeki jandarma gibidirler.
Bulunduklari yerde kadi ile hareket ederler.
Bir görevleri de sehirleri korumak ve askerlikti.
Kara ve Deniz
Osman Bey zamaninda asiret oldugu için düzenli bir ordu yoktu.Savaslara Alperenler ve Gaziler katilirdi.
Ilk düzenli orduyu Orhan Bey kurdu.(Ordu-yu Hümayun) Bu ordu yayalar ve atlilardan olusuyordu.
1.Murat Kapikulu Ocaklari?ni kurdu.
15.yy da
Kapikule Eyalet Askerleri Yardimci Kuvvetler
KAPIKULLARI; Devsirmelerden olusur.
Önce Acemi Ocagi?na sonra Kapikullari?na geçilirdi.
Ikiye ayrilir; piyade ve süvari
Üç ayda bir ulufe denen maasi alirlardi.
KAPIKULU PIYADELERI;
Acemi, Yeniçeri, Topçu, Top Arabacilari, Cebeci, Lagimci ve Humbaraci ocaklarindan olusur.
Gelibolu?da açildi.
Devsirmeler önce Türk ailelerinin yanina sonra Acemi Ocagi?na alinir.
Savasta ordunun merkezinde olurlar ve padisahi korurlar.
Savas olmadiginda güvenligi saglarlar.
Kalelerde koruyucu olurlar.
Odalarda kalirlar.
Cebeci Ocagi: Silâh yapimi, onarimi ve korunmasi ile ilgili çalisir.
Topçu Ocagi: Ilk top 1. Kosova Savasi?nda kullanildi.
Top Arabacilari Ocagi
Humbaraci Ocagi: Havan toplari ve humbara denilen gülleleri yapar.
Lagimci Ocagi: Günümüzdeki istihkam sinifidir.Tünel kazmakla görevlidirler.
Saka Ocagi: Savaslar sirasinda ordunun su ihtiyacini karsilamakla görevlidirler.
KAPIKULU SÜVARILERI:
Sipahiler
Padisah
çadirini korurlar.
Silahtarlar 
Sag-Sol ulufeciler ? Saltanat sancaklarini korurlar.
Sag-Sol garipler ? Agir silahlari,toplari,hazineyi korurlar.
EYALET ASKERLERI (Timarli Sipahiler)
Dirlik sahipleri onlari besler.
Atlidirlar
Türklerden meydana gelir
Ordunun sag ve solunda bulunurlar
Beylerbeyleri bu askerlerin en üst yoneticisidir.
YARDIMCI KUVVETLER
Bagli beylik ve devletlerden gelen askerlerdir.
Akincilar: Türktürler
Deliler: Sinirlarda otururlar.
Gönüllüler: Sinir boylarinda otururlar ve oralari korurlar.
Besliler: Sinirlardaki kaleleri korurlar.
Azaplar: Yayadirlar. Ilk hücumu karsilayanlardir. Bekâr erkeklerden olusur.
Yaya,müsellem ve garipler: Yol ve köprüleri onarirlar
Ordu: Sefere çikmak zor
- Sefer yolu üzerindeki halktan nüzül ve sürsat (yiyecek ve yem) alinir.
KARA ORDUSU (ORDU-YU HÜMAYUN)
Kapikulu Ordusu Timarli Sipahi Ordusu
(Merkez) 1. Yerli Kulu
2. Serhat Kulu
Kapikulu Kapikulu 3. Timarli Süvariler
Süvarileri Piyadeleri
1. Silâhtarlar 1. Acemi Ocagi
2. Sipahiler 2. Yeniçeri Ocagi
3. Ulufeciler 3. Cebeci Ocagi Yardimci Kuvvetler
Sag 4 Topçu Ocagi 1. Akincilar
Sol 5. Top Arabacilari O. a ) Serdengeçtiler
4. Garipler 6. Humbaraci Ocagi b ) Dalkiliçlar
Sag 7. Lagimci Ocagi 2. Azaplar
Sol 8. Saka Ocagi 3. Gönüllüler
4. Besliler
5. Deliler
6. Müsellemler
7. Yörükler
8. Eyalet,bagli beylik ve devlete
gelen askerler.
2. ILMIYE (EHL-I SER)
Adalet ve Egitim
Kazaskerler
Seyhülislam
Kadilar Ehl-i Ser
Müftüler
Müderrisler
Imamlar
Görevleri: Yargi, egitim, fetva verme.
Kazaskerler: Adaletten sorumludur.
Kadilar: Kentin en üst düzey sivil yöneticisidirler.
Müderrisler, imamlar
KADININ ÖZELLIKLERI
Davalara bakarlar
Naibleri (yardimcilari) vardir. Ilçelerde ve köylerde davalara onlar bakarlar.
Yardimcisi muhzirdir.(Mübasir gibi)
KADININ GÖREVLERI
Islâm hukukunu uygulamak, kisiler arasindaki anlasmazliklari çözümlemek , miras, ticaret, nikah islerini karara baglamak.
2. Görev bölgesindeki bütün görevlileri denetlemek.
3. Vergileri toplayip, hazineye göndermek. Özellikle 2. Beyazit döneminde alinmaya baslayan olaganüstü durum vergisi Avariz vergisi toplamak .
16.yy sonlarina kadar toprak kadilari (seyyar) sorusturma yapar.
Ilmiye sinifinin tayin ve terfi islerini kazasker yapar.
Bunlari ruznamelere kaydeder.
Bu defterlere bakilarak Divan?da ilmiye sinifina ait kararlar alinir.
3. KALEMIYE (EHL-I KALEM)
Devletin yazismalarini yapan memurlardan olusur.
Bürokrasi sinifidir.
Devletin mali ve mülki isleri yapilir.
En üstte defterdar, nisanci ve reisülküttap bulunur.
Defterdar.
16.yy da iki tane oldu.
Rumeli defterdari daha üsttedir.
Basdefterdar mali davalara bakar.
Karar verirken sadrazam danisir.
Basdefterdar seferlere çikar.
Bütçeyi sunar
DEFTERDARIN YARDIMCILARI
Basbaki Kulu- icra memuru
Cizye Basbaki Kulu- Cizye ve Iltizam uygular.
Veznedarbasi, Para ayari ile ilgilenir.
Sergi Naziri- Hazine yazismalarindan sorumludur.
Defterhane Emiri , Hazine defterini tutar.
Gelir ve gider kalemi- Mukataalari tutar.
Ruznamçe- Çesitli gelirleri kaydeder.
Tarihçi Kalemi- Maliye belgelerini tarihlendirir.
Maliye emirleri kalemi- Maliye fermanlarini yazar.
Nisancinin Görevleri
Timar sisteminin defterlerini tutmak.
Tugra çekmek
Yabanci devlet adamlarina mektup çevirmek.
Tevkii (tugraci)
Reisülküttap (Divan Katipleri Basi)
Beylikçi Kalemi
Mühimme Defterleri
(Padisahlarin Emri)
Sikayet Defteri
(Divana yapilan sikayetler)
Ordu Mühimmesi
(Sadrazam tutar)
Tahvil Kalemi
RÜÜS
Amedi Kalemi
TIMAR SISTEMI
Topraklar
Miri Topraklar
Mülk devletin ancak tasarrufu hizmet karsiligi kisi veya kurumlara birakilir.
ocaklik: Geliri tersane giderlerine ayrilir.
Yurtluk: Sinir boylarini koruyan Türkmen beylerinin ihtiyaçlar için
Mukataa: Geliri iltizam usulü ile toplanan ve dogrudan hazineye girer.
Vakif: Egitim kurumlari ve hayir kurumlarinin ihtiyaçlari karsilanir.
Dirlikler: 1. Has
2.Zeamet
3. Timar ? 3. e ayrilir.
a) Eskinci Timari: Yararlilik gösterenlere verilir.
b) Mustahfaz Timari: Cami imami ve katipleri verilir.
c) Hizmet Timari: Basarili devlet memurlarina verilir.
2.Mülki Topraklar
- Alinir, satilir, miras birakilabilir.
a. Ösri Topraklar: Müslüman çiftçilere verilir.Her yil onda bir ösür alinir.
b. Haraci Topraklar: Müslüman olmayan çiftçilere verilir.
Askeri-Idari Teskilât (Yönetim Birimleri ve Yöneticileri)
Temel Idare birimi sancaktir.
Sancaklari yönetenlere ?sancakbeyi? denir.
Sancaklarda ve eyaletlerde Kadilar da bulunur
Eyaletler birkaç sancaktan olusur.
Eyaletleri yönetenlere ?Beylerbeyi?denir.
Eyalet
Sancak (il)
Kaza (ilçe)
Nahiye(Bucak belde)
Köy
Beylerbeyinin oturdugu sancaga ?pasa sancagi? denir.
1.Murat Rumeli Beylerbeyligini kurdu.
Yildirim Beyazit Anadolu Beylerbeyligini kurdu.
Beylerbeyliginin görevleri:
Bulundugu eyalette güvenligi saglamak
Askeri davalara bakmak
Timarli sipahilerle savasa katilmak.
Sancakbeyi sancagin en üst askeri sorumlusudur.
Subasi sancaklardaki güvenlik islerinden, toplum düzeninden sorumludur.
Beylerbeyi ve sancakbeyinin ayri divanlari vardir.
16.yy ortalarinda Osmanli Eyaletleri ayrildi.
1. Salyanesiz
2. Bagli beylik ve devletler
3. Hicaz
4. Salyaneli
EYALETLER (Askeri- Idari Teskilat)
Salyanesiz:
Merkeze bagli eyaletlerdir. Anadolu ve Rumeli?deki yakin eyaletlerdir. Timar vardir.
?Görevliler Merkezden atanir. Dogrudan merkeze karsi sorumludur.
?Vergi gelirlerinin büyük bölümü dirlik (timar) sahiplerine ödenir.
Rumeli, Budin, Anadolu, Karaman, Sivas ,Halep , Sam , Erzurum?
Salyaneli:
Özel Yönetimli uzak eyaletlerdir. Timar yoktur. Iltizam vardir.
?Halki daha çok Müslüman- Arap?tir.
? Vergi gelirlerinin bir kismi ile maaslar ödenip geri kalani hazineye aktarilir.
?Genelde o yeri fetheden kisinin ailesine yönetim verilir.
Misir, Yemen, Cezayir, Bagdat, Basra, Habes?
Bagli Beylik ve Devletler:
?Kendi yöneticileri yönetir.
?Iç islerinde bagimsiz, dis islerinde Osmanli?ya bagimlidirlar.
?Yillik vergi öderler.
?Kendilerine ait ordularini savas zamani göndermek zorundadirlar.
Kirim,Eflak,Bagdan,Bosna,Hersek?
4.Hicaz:
?Kutsal topraklar oldugu için tüm giderleri Osmanli karsilar.
?Vergi ödemezler
?Hicaz Emiri sadece hac için giden Osmanli hacilarinin ihtiyaçlarini karsilardi.
17.yy dan sonra merkezi otorite bozuldu. Birçok beylerbeyi ve sancakbeyi görevlerine gitmedi. Yerlerine mütesellim denilen vekilleri gönderdiler.
1840-1852 yillari arasinda önemli degisiklikler yapildi. Iltizam kaldirildi. Hazine gelirlerini toplama görevi Muhassillara verildi.
Kaza-i Idari Teskilât
Kazalari kadi yönetir.
Nahiyeleri naib yönetir.
Kadinin Görevleri
Merkezin emirlerini reayaya ulastirmak
Davalara bakmak, sicile islemek
Halkin sikayetlerini Divan?a ulastirmak
Avariz vergilerini toplamak
Muhtesip: Zabita Müdürü
Kapan Emini: Hâl Müdürü
Beytül Mal Emini: Mirasçisi olmayan kisilerin mallari korur.
Gümrük ve Benç Emini: Kasabada ve kentlerde sanatsal ve ticari etkinliklerle ilgili vergileri toplar
Mahalle ve Köy Teskilâti
Mahalle: Ayri topluluklar.
Mahalle imami: Muhtar gibi çalisir.
Yigitbasi: Esnaf ile kethüda arasinda emirleri tasir.
-Davalarda bilirkisilik yapar.
Köy Teskilâti
Köy kethüdasi, Naib, Imam, Yigitbasi vardir.
Giderler ortakti
Cami, köprü, çesme gibi yapilarin onarimi.
Imam ve müezzinlerin ücretleri.
Vergi (avariz) toplanmasi
Esnaf Teskilâti
13.-14. yyda Anadolu?da Ahilik vardi.
Esnaf birlikleri var.
Osmanli Ahiligi denetledi. Bu yüzden loncalar kuruldu.
Loncalar bulunduklari yerin sonuçlariyla ilgilenirdi.
Her esnaf kendi loncasina üye.
16.yy da loncalar ayrildi.
Loncada üst kurul vardi.
Kurulun en yaslisi seyh, yardimcisi kethüda?dir.
Loncalarin Görevleri;
Üye sayisini, ürün kalitesini ve fiyati belirlemek.
Esnaf-Hükümet arasindaki iliskileri düzenlemek.
Üyelerin zararlarini karsilamak, kredi vermek.
Cemaatler
Cemaat: Ayni dinden gelenlerin olusturdugu topluluklardir.
Hristiyan ve Musevi cemaatleri?
Cemaat ileri gelenlerine esraf ve ayan denir.
Hristiyan cemaat ve devlet iliskisini Fener Patrikhanesi düzenler.