MUTLAK DEĞER - BİLGİMCE Eğitim ve Kültür Platformu

MUTLAK DEĞER

A. TANIM

Sayı doğrusu üzerinde x reel (gerçel) sayısının orijine olan uzaklığına x in mutlak değeri denir.

|x| biçiminde gösterilir.

Bütün x gerçel (reel) sayıları için, |x| ³ 0 dır.

 

 

B. MUTLAK DEĞERİN ÖZELİKLERİ

  1. |x| = |?x| ve |a ? b| = |b ? a| dır.

  2. |x × y| = |x| × |y|

  3. |xn| = |x|n

  4. y ¹ 0 olmak üzere,

  1. |x| ? |y| £ |x + y| £ |x| + |y|

  2. a ³ 0 ve x Î olmak üzere,

|x| = a ise, x = a veya x = ?a dır.

  1. |x| = |y| ise, x = y veya x = ?y dir.

  2. x değişken a ve b sabit birer reel (gerçel) sayı olmak üzere,

      |x ? a| + |x ? b|

ifadesinin en küçük değeri a £ x £ b koşuluna uygun bir x değeri için bulunan sonuçtur.

  1. x değişken a ve b sabit birer reel (gerçel) sayı ve

      K = |x ? a| ? |x ? b|

olmak üzere,

x = a için K nin en küçük değeri, x = b için K nin en büyük değeri bulunur.

  1. a, pozitif sabit bir reel sayı olmak üzere,

a) |x| < a ise, ?a < x < a dır.

b) |x| £ a ise, ?a £ x £ a dır.

  1. a, pozitif sabit bir reel sayı olmak üzere,

a) |x| > a ise, x < ?a veya x > a dır.

b) |x| ³ a ise, x £ ?a veya x ³ a dır.

  • a < b ve c Î olmak üzere,

      |x + a| + |x + b| = c

eşitliğinin çözüm kümesini bulmak için 2 yöntem vardır.

 

1. Yöntem

Mutlak değerlerin içlerinin kökleri bulunur.

x + a = 0 ise, x = ?a dır.

x + b = 0 ise, x = ?b dir.

Buna göre, üç durum vardır. (?b < ?a olsun.)

?b £ x, ?b < x £ ?a ve x > ?a dır. Bu üç durumda inceleme yapılır.

1. Durum

?b £ x ise, ?x ? a ? x ? b = c olur. Bu denklemin kökü ?b £ x koşulunu sağlıyorsa, verilen denklemin de köküdür.

2. Durum

?b < x £ ?a ise, ?x ? a + x + b = c olur.

Bu denklemin kökü ?b < x £ ?a koşulunu sağlıyorsa, verilen denklemin de köküdür.

3. Durum

x > ?a ise, x + a + x + b = c olur. Bu denkleminin kökü x > ?a koşulunu sağlıyorsa, verilen denklemin de köküdür.

3 durumdan elde edilen köklerin oluşturacağı küme, verilen denklemin çözüm kümesidir.

2. Yöntem

a < b ve c Î olmak üzere,

      |x + a| + |x + b| = c ... (¶)

eşitliğinin çözüm kümesinde aşağıdaki üç durum geçerlidir.

(x + a = 0 ise, x = ?a) ve (x + b = 0 ise, x = ?b)

  1. Sayı doğrusunda ?b ile ?a arasındaki uzaklık c ye eşit ise,

(¶) daki denklemin çözüm kümesi,

      Ç = [?b, ?a] dır.

  1. Sayı doğrusunda ?b ile ?a arasındaki uzaklık c den büyük ise,

(¶) daki denklemin çözüm kümesi,

      Ç = Æ dir.

  1. Sayı doğrusunda ?b ile ?a arasındaki uzaklık c den küçük ise,

(¶) daki denklemi sağlayan iki sayı vardır. Bu sayıları bulmak için, c den, sayı doğrusunda ?b ile ?a arasındaki uzaklık çıkarılır, farkın yarısı bulunur. Son bulunan değer D olsun. Buna göre, (¶) daki denklemi sağlayan sayılardan biri ?b ? D diğeri ?a + D dir. Bu durumda (¶) daki denklemin çözüm kümesi,

      Ç {?b ? D, ?a + D} olur.