KOLONİLER

Dünyada yaşayan canlıların önemli bir kısmı tek hücrelidir. Ancak, çok hücreli organizmalar tek hücrelilere oranla daha gelişmiş bir yapı gösterirler. Çünkü bu organizmalardaki hücreler arasında mü­kemmel bir iş bölümü ve koordinasyon vardır. En ilkel çok hücreli kabul edilen Pandorina kolonisine havuz suyunda bol miktarda rastlanır. Her koloni genellikle 16 hücreden oluşur. Bu koloninin önemli özelliği çok sayıda tek hücrelinin bir arada bulun­masıdır. Bu birlikteliği jelatinimsi bir zar sağlar. Koloniyi meydana getiren hücreler arasında basit bir iş bölümü vardır. Örneğin koloninin dışa dönük tarafında bulu­nan hücreler kamçılarıyla su içinde koloniyi hareket ettirirler. Kolonideki her hücre hayatsal faaliyetlerini bağımsız olarak sürdürür. Tatlı sularda yaşayan Volvox, Pandorinaya göre daha gelişmiş bir kolonidir. Bir volvox kolonisi içi boş top şeklindedir. Her koloni binlerce hücreden yapılmıştır. Her hücrenin iki kamçısı, kase şeklinde bir kloroplast'tı, bir çekirdeği ve sitoplazması vardır. Jelatine ben­zeyen kalın bir tabaka hücrelerin etrafını sararak onları birbirinden ayırır. Volvox'da koloninin her hücresi komşu hücreye çok ince bir iplikle bağlanmıştır. Koloni tek hücreli can­lıların hareketlerinden farklı bir hareket gösterir. Hücreler arasında daha düzenli bir iş bölümü vardır. Çok hücreli hayvan ve bitkilerde ise, benzer hücre grupları özel bir görevi yapmak üzere bir arada bu­lunurlar. Böyle özelleşmiş hücre gruplarına DOKU denir. Dokuları inceleyen bilim dalına HİSTOLOJİ denir. Organizmalardaki dokular Volvox'dan biraz daha kompleksdirler. Yüksek yapılı bitki ve hayvanların çok sayıda özel­leşmiş dokuları vardır. Çeşitli dokular birleşerek or­ganları meydana getirir. Organlardan oluşan gruplara sistemler denir. Bu sistemlerin bir araya gelmesiyle de bütün bir hayvan veya bitki organizması meydana gelir.