CUMHURIYET DÖNEMI EDEBIYATI-2-LİSE EDEBİYAT KONU ANLATIMI-

Milli edebiyat, 1911 yilinda Selanik?te çikan ?Genç Kalemler? dergisinde Ömer Seyfettin?in ?Yeni Lisan? adli makalesinin yayimlanmasiyla baslar.

Özellikleri:

·          Arapça ve Farsça dil bilgisi kurallari ile bazi istisnalar disinda bu kurala göre yapilmis tamlamalar kullanilmamalidir.

·          A. Ve F. ile birlikte yabanci kelimeler Türkçedeki kullanimina göre degerlendirilmeli, Türkçe telaffuzlarina göre yazilip söylenmeli.

·          A. Ve F.kelime yerine mümkün oldugunca Türkçe kelimeler kullanilmali ;ancak konusma diline girip yayginlasmis olanlar Türkçelesmis sayilarak kullanilmali.

·          Türkiye Türkçesine ve öteki Türk lehçelerinden kelime alma yoluna gidilebilir.

·          Istanbul halkinin günlük konusma dili esas alinmali.

·          Terimler bilim ilgili oldugu için bilim dilinde killanilan A.ve F. terimlerin kullanimina devam edilmeli.

·          Siirde daha çok bireysel konulara yönelen bu dönem sanatçilari, roman ve öyküde sosyal meselelere egilmisler; milliyetçilik düsüncesi, Kurtulus Savasi, gibi konulari ele almislardir. Konularin Istanbul disina çikarilmasi da bu dönemin belirgin özelliklerindendir.

·          Sade Türkçe ve hece vezninin kullanildigi bir edebiyat akimidir.

 

·          Milli Edebiyat Sanatçilari:

Mehmet Emin Yurdakul

Ziya Gökalp

Ali Canip Yöntem

Ömer Seyfettin

Mehmet Fuat Köprülü

Ahmet Hikmet Müftüoglu?

 

·          Milli Edebiyat Akimindan Etkilenen Sanatçilar:

 

Yakup Kadri Karaosmanoglu

Halide Edip Adivar

Resat Nuri Güntekin

Refik Halit Karay

Falih Rifki Atay

 

BES HECECILER

Özellikleri:

·          Siirlerinde Anadolu?yu coskulu bir dille anlattilar.

·          Milli Edebiyatin ölçü, biçim ve nazim sekillerini benimsemis, o dogrultuda eserler vermislerdir.

·          Dize kümelerinde dörtlüklere bagli kalmayip yeni biçimler aramislardir.

·          Ilk siirlerinde aruzu kullanan Bes Hececiler siire I. Dünya Savasi ve Milli Mücadele döneminde baslamislardir.

·          Siirde sade ve özentisiz olmayi tercih etmisler, eserlerinde konusma dilini kullanmislardir.

·           Gerçekçi olmak istemisler ancak hemen hepsi romantizme sürüklenmistir.

·          Bes Hececiler:

Faruk Nafiz Çamlibel

Enis Behiç Koryürek

Halit Fahri Ozansoy

Orhan Seyfi Orhon

Yusuf Ziya Ortaç

 

 

GARIP AKIMI (I. YENI)

 

·          1941?de Orhan Veli Kanik, Oktay Rifat ve Melih Cevdet birlikte yayimladiklari Garip adli siir kitabinin önsözünde bu akimin ilkelerini ortaya koydular.

Özellikleri:

 

·          Siirde ölçüyü birakip serbest siir yazma yoluna gittiler.

·          Uyagi siir için gerekli olmaktan çikardilar.

·          Her seyi siirin konusu haline getirdiler. Böylece sairane duygular siirden uzaklastirdilar.

·          Her türlü sözcügün siirde kullanilmasini savundular, böylece gündelik küçük sorunlar, halktan kisiler, sokak? siire girdi.

·          Siirde bütün güzelligini benimsediler.

·          Siirin düsünce ve zekadan güç alarak yasama sevincini anlatmasi gerektigini söylediler.

·          Dilin sanatlardan arindirilmis olarak dogal biçimde kullanilmasi gerektigini savundular.

·          Siirde toplumsal aksakliklari elestirdiler.

·          Siirde mizaha yer verdiler.

 

 

IKINCI YENI

Özellikleri:

·          Orhan Veli arkadaslarinin yalin anlatimina tepki olarak dogmustur.

·          II. Yeni siirimizde çok uzun soluklu olmasa, genis bir okuyucu kitlesi bulamasa da Türk siirine yeni boyutlar getirmistir.

·          ?siir için siir? anlayisiyla hareket etmisler; erdem, ahlak, toplum ve gerçek gibi konularin siirin disinda tutulmasi gerektigini savunmuslardir.

·          Onlara göre anlamli olmak siir için önemli degildir.

·          II. Yeni?ye göre siir bir öykü anlatma araci degildir. Öteki edebi türlerden kesin çizgilerle ayrilmalidir. Bu yüzden konuyu ve olayi siirden atmislardir.

·          Esya, görünüm ve insani gerçeküstücülükten daha asiri bir soyutlama ile anlatmayi amaç edinmislerdir.

·          Onlara göre siirde ahenk, ölçü ve uyakla degil; musiki ve anlatim zenginligi ile saglanmalidir.

II. Yeni Sanatçilari:

Sezai Karakoç

Edip Cansever

Turgut Uyar

Ilhan Berk

Cemal Süreya

Ece Ayhan

20.YÜZYIL TÜRK EDEBIYATINDA BAGIMSIZ SANATÇILAR

Milli Edebiyatçilarla ayni dönemde yasadigi halde bu akima bagli olmayan sanatçilar sunlardir:

Ahmet Hasim

Hüseyin Rahmi Gürpinar

Mehmet Akif Ersoy

Yahya Kemal Beyatli

Ahmet Rasim

Riza Tevfik Bölükbasi

CUMHURIYET DÖNEMI TÜRK EDEBIYATI

Genel Özellikleri:

·          Yazi diliyle konusma dili arasindaki fark ortadan kalkmis, dilde sadelesme çabalari araliksiz sürmüstür.

·          Edebiyatimiz bu dönemde toplumcu bir karakter kazanmis, edebiyatta gerçekçi bir anlayis güdülmüstür.

·          Aruzun yerini hece vezni almis, siirlerde de günlük konusma dili kullanilmistir.

·          Siirin biçimce serbestlesmesi saglanmistir.

·          Siir, roman, hikaye ve tiyatro gibi türler gelismis, bu türlerde basarili ürünler verilmistir.

·          Istanbul disinda da pek çok edebiyatçi yetismistir.

·          Öykü ve romanda toplumsal gerçekçilik egemin olmustur.

YEDI MESALECILER

·          Bes Hececilerin gerçekçilik ve içtenlikten uzak siirlerine tepki olarak dogmustur.

·          Girisimlerini ?canlilik, samimiyet ve sürekli yenilik? olarak özetlediler ancak  bunu gerçeklestiremediler.

·          Hece vezninden yola çiktilar, biçimde bir yenilik yapamadilar.

·          Özde ise Verlaine, Mallerme, özellikle de Baudelarie gibi Fransiz ozanlarini örnek aldilar.

·          Olaylari daha gerçekçi bir gözle, içten ve yeni bir ruhla anlatmak istediler.

·          Konulari olabildigince genisletmeye çalistilar.

·          Siirlerinde izlenimciligin tesiri görülür. (tablo gibi siir)

·          Topluluk 1928?de Mesale Dergisi?nin kapanmasiyla dagildi.

·          Yedi Mesaleciler:

Yasar Nabi Nayir

Ziya Osman Saba

Vasfi Mahir Kocatürk

Kenan Hulusi Koray

Sabri Esat Siyavusgil

Cevdet Kudret Solok

Muammer Lütfi Bahsi

TOPLUMSAL GERÇEKÇILER

Özellikleri:

·          I. ve II. Yeni?ye tepki olarak ortaya çikmistir.

·          Sosyal olaylara ve toplumsal meselelere yönelmislerdir.

·          Eserlerinde köy hayatini ve köylülerin sorunlarini ele alan bu sanatçilar yurt gerçeklerini anlatmak gerektigini savunmuslardir.

·          Özellikle hikaye ve roman türünde basarili olmuslardir.

Sanatçilari:

Nazim Hikmet

Rifat Ilgaz

Ahmet Arif

Kemal Tahir

Orhan Kemal?