COGRAFI KONUM

Tanim:Dünya üzerinde herhangi bir noktanin yerinin belirlenmesine cografi konum denir.

1) Özel Konum: Bir yerin kendi özelliklerinden kaynaklanan özel konumudur. Denize yakin olmak, turizm, ticaret merkezlerine yakin olmak gibi.

Türkiye?nin Özel Konum Sonuçlari

1. Asya ve Avrupa arasinda geçis konumunda bulunmasi
2. Üç tarafinin denizlerle çevrili olmasi
3. Yer sekillerinin engebeli olmasi
4. Bogazlara sahip olmasi
5. Ortalama yükseltisinin fazla olmasi ve batidan doguya dogru akmasi
6. Kuzey Anadolu ve güney Anadolu daglarinin denize paralel, bati Anadolu daglarinin denize dik uzanmasi
7. Yer alti zenginliklerinin fazla olmasi            

2) Matematiki Konum:Dünya üzerindeki bir noktanin enlem ve boylam dereceleriyle yerinin belirlenmesine o yerin matematiksel konumu denir.

Türkiye?nin Matematiki Konumu ve Sonuçlari
          26 D                                           45 D
 

42 K  

 

                                 TÜRKIYE

36 K

 

1. Ülkemizin kuzey-güney uzunlugu 666 km dir.
2. En güneyinin ekvatora uzakligi 3996 km dir.
3. Dört mevsim belirgin olarak yasanir.
4. Orta kusagin güneyinde yer alir.
5. Kuzeye gidildikçe gece gündüz sürelerinin farki artar, gölge uzunluklari artar.
6. Güneyden gelen rüzgarlar sicakligi yükseltir, kuzeyden gelen rüzgarlar sicakligi düsürür.
7. Yersekillerinin güney yamaçlari daha çok isinir ve yerküreler güneye dönük kurulur.
8. Türkiyenin dogusu ve batisi arasinda 19 boylam farki ve 76? zaman farki vardir.
9. Dogu yarimkürede bulunur.

 

 

 

 

Paraleller

Dogu bati yönünde uzanan ve birbirine esit araliklarla çizilen dairelerdir.

Paralellerin Özellikleri

1. Baslangiç paraleli ekvatordur. ?? 0 ?? dir.

 
 

 

 

1. Her paralel dairesi  1 lik araliklarla çizilmistir. 90 tane kuzeyde 90 tane güneyde olmak üzere 180 tanedir. Iki tanesi nokta halindedir.
2. Ekvatordan kutuplara giderken paralellerin dereceleri büyürken uzunluklari küçülür.
3. Pareleller her yerde meridyenleri dik açilarla keserler.
4. Iki paralel arasindaki mesafe her yerde aynidir.
5. Kuzey paraleli kuzeye gidildikçe, güney paraleli güneye gidildikçe artar.
6. Bazi paralellerin özel isimleri vardir.
7. Ekvator

23 27 kuzey yengeç dönencesi
23 27 güney oglak dönencesi
66 33 kuzey kuzey kutup dairesi
66 33 güney  güney kutup dairesi
180 kuzey kuzey kutup noktasi
180 güney güney kutup noktasi denir.

 

Paralellerin yardimiyla uzaklik hesaplari

SORU: Ayni meridyen üzerinde bulunan H noktasi ile K noktasi arasindaki uzaklik 4440 km dir. H noktasi kuzey kutup noktasi olduguna göre K noktasi hangi paralel dairesi üzerinde yer alir.
4444: 111= 40
90-40= 50 kuzey paralelinde yer alir.

Kutup noktalarinin özellikleri

1. En kisa paraleldir.
2. Termik yüksek basinç alanidir.
3. Dünyanin dönüs hizi en azdir.
4. Kalici kar siniri en alçak seviyededir.
5. Günes isinlari en yüksek 23 27 en düsük  0 açiyla alir.

Enlem: Dünya üzerindeki bir noktanin ekvatora olan uzakligina denir.
 

 

 

 

Enlemin etkileri:
1.   Günes isinlarini etkiler.
a) Alçak enlemlerden yüksek enlemlere giderken günes isinlarinin düsme açilari küçülür.
b) Alçak enlemlerden yüksek enlemlere giderken isinlarin geri yansima miktari artar.
c) Isinlarin atmosferde tutulma ve kaybolma miktari artar.
d) Günes isinlarinin aydinlattigi alan genislerken enerjisi, tutulmasi ve kaybolmasi artar.
2.Iklim ve bitki örtüsü degisir.
3.Tarimin yükselti siniri degisir.
Yerlesme siniri, kalici kar siniri dünyanin dönüs hizi düser.
Alçak enlemlerden yüksek enlemlere gidildikçe gün süresi uzar.
Tarim ürünü çesitleri degisir.
Hayvan türleri degisir.
Giyim malzemeleri degisir.
Toprak çesitleri degisir.
Yapi malzemeleri degisir.

   Meridyenler:
Meridyenler kutuptan kutba varan, ekvatoru dikine kesen hayali dairelerdir. Baslangiç meridyeni Londra nin  Grenvech kasabasindan geçer.
  1.Baslangiç meridyeni Ingiltere nin Grenvech kasabasindan geçer. ?? 0 ?? dir.
  2.180 adet doguda 180 adet batida olmak üzere toplam 360 tanedir.
  3.Dogu meridyenlerinin doguya gidildikçe bati meridyenleri de batiya gidildikçe rakamlari artar.
  4.Boylari birbirine esittirler  ve kutuplarda birbirlerine yaklasarak birlesirler. ( 200000 )
  5.Ardisik iki meridyen arasi zaman farki 4 dk dir. Ekvator üzerinde iki meridyen arasi mesafe 111 km dir.
  6.Bir meridyen yari dairesinin tam daire yapan yari daireye o meridyenin art meridyeni denir.

  Boylam ve etkileri
Dünya üzerindeki herhangi bir noktanin Grenvech  ve eksene yapmis oldugu açisal degere denir.
Boylamin tek etkisi vardir yerel saat farkidir.
Yerel saat
Günesin bir meridyenin tam karsisina geldigi anda saat 12 00 Iste bu saate o boylamin yerel saati denir.
NOT:Bir meridyen üzerinde bütün noktalarin yerel saati ayni kabul edilir.
X ile y nin yerel saati ayni, x ve z yerel saati farklidir.

Yerel saatle ilgili problemler
Soru: 35 Dogu meridyeninde yerel saat 18 00 iken
26 Dogu meridyeninde Edirne de saat kaçtir ?

26 D      35 D              A) Ayni andaki vakitler için
B) Daha önceki ve daha sonraki vakitler için

17 24      18 00

Ulusal Saat
Bir meridyenin yerel saati belli sinirlar içinde kabul edilen ve o ülkenin veya bölgenin yerel saati bulunur.
Türkiye 23 Eylül 21 Mart arasi kisin 30 Dogu boylaminda Izmit in ortak saat dilimi olan 2. saat dilimini kullanir. 
21 Mart 23 Eylül arasi yazin ise 45 Dogu boylamindan geçen Kars ta 3.saat dilimini kullanir.

 Saat Dilimleri
Dünya 24 saat dilimine ayrilmistir. Her saat dilimi 15 meridyenden olusur. Baslangiç saat dilimi ? 0? baslangiç meridyeninden doguya dogru 7,5 meridyen, batiya dogru 7,5 meridyen olarak ayrilmistir ve ortak bir dilim çikarilmistir.

         37.5B          30B          22.5B     15B        7.5B         0         7.5D         15D           22.5D           30D         37.5D 

Tarih Degistirme Çizgisi

    Greenwich art  meridyenine tarih degistirme çizgisi denir. Bati meridyeninden gidildiginde 180 bati meridyeni, dogu meridyenlerinden gidildiginde 180 dogu meridyenidir.
Günes 180 dogu meridyeninden doguyor kabul edilir, bu çizginin dogusunda tarih 1 gün geri bu çizginin batisinda tarih bir gün ileridir.