anasayfa > fen ve teknoloji konu anlatımı

BAZLAR VE ÖZELLİKLERİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIM

    Arrhenius    :        Suda çözündüklerinde (sulu çözeltilerine) hidroksit iyonu (OH)– verebilen bileşiklere (maddelere) baz denir.

Lowry – Bronsted   :               Suda çözündüklerinde (sulu çözeltilerinden) proton alabilen bileşiklere (maddelere) baz denir.

Lewis                                        :               Kimyasal bağ yaparken (kovalent bağ oluştururken) elektron verebilen bileşiklere (maddelere) baz denir.

a)                Baz Çeşitleri        :

    NaOH                                    → Sodyum Hidroksit                         → Kostik, Sabun

    KOH                                      → Potasyum Hidroksit     

    LiOH                                      → Lityum Hidroksit                           

    RbOH                                    → Rubidyum Hidroksit     

    CsOH                                    → Sezyum Hidroksit                                                                                              Kuvvetli

Be(OH)2                    → Berilyum Hidroksit                                                                             Bazlar

Mg(OH)2                    → Magnezyum Hidroksit  

Ca(OH)2                    → Kalsiyum Hidroksit        → Sönmüş Kireç (Kireç Suyu)

Sr(OH)2                     → Stronsiyum Hidroksit   

Ba(OH)2                    → Baryum Hidroksit                         

Al(OH)3                      → Alüminyum Hidroksit   

NH3                                           → Amonyak                                         → Çamaşır Suyu                                                    Zayıf Baz

•  Çamaşır Sodası •              Sabun                   •              Şampuan                                  Baz

•  Deterjan                               •              Diş Macunu          •              Odun Külü                                 Özelliği

•  Kabartma Tozu    •              Ağız İçi   •              Kan                                             Gösterir

b)                Bazların İyonlaşması ve İyonlaşma Tepkimeleri        :

Bazların iyonlaşması demek, kendini oluşturan (+) ve (–) yüklü iyonlarına ayrışması demektir.

Bazların sulu çözeltileri oluşturulduğunda yani bazlar suda çözündüklerinde (–) yüklü hidroksit iyonu (OH)– ile (+) yüklü başka bir iyon oluştururlar.

Bazlar, saf haldeyken elektrik akımını iletemeyip sadece suda çözündüklerinde elektrik akımını iletebilirler. (Bazların elektrik akımını iletebilmesi için iyonlaşması gerekir. Çünkü çözeltilerde elektrik akımının iletilmesini (+) ve (–) yüklü iyonlar sağlar.)

    •              Na(OH) (suda)(aq)    →            Na+         +             (OH)–

    •              K(OH) (suda)(aq)                           →            K+           +             (OH)–

    •              Li(OH) (suda)(aq)                          →            Li+           +             (OH)–

•  Be(OH)3 (suda)(aq)   →            Be+2        +             2(OH)–

•  Mg(OH)2 (suda)(aq)   →            Mg+2       +             2(OH)–

•  Ca(OH)2 (suda)(aq)   →            Ca+2       +             2(OH)–

•  Sr(OH)2 (suda)(aq)    →            Sr+2         +             2(OH)–

•  Ba(OH)2 (suda)(aq)   →            Ba+2        +             2(OH)–

•  Al(OH)3 (suda)(aq)     →            Al+3         +             3(OH)–

•  NH3        +             H2O        →            (NH4)+    +             (OH)–

c)                Bazların Özellikleri              :

    1-            Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

    2-            Sulu çözeltilerinin tatları acıdır ve ele kayganlık hissi verir. (sabun gibi).

    3-            Turnusol kağıdının rengini kırmızıdan maviye dönüştürürler.

4-                Hepsinin yapısında hidroksit (OH) vardır (NH3 hariç) ve sulu çözeltilerine (suda çözündüklerinde) hidroksit iyonu (OH)– verirler.

5-                Saf haldeyken elektrik akımını iletmezler.

6-                Saf haldeyken tahriş edicidirler.

7-                Bazlara fenol ftalein çözeltisi (indikatörü) damlatılınca renkleri pembeye döner.

8-                Asitlerle birleşerek nötrleşirler ve tuz ile su oluşturup ısı açığa çıkarırlar. Nötrleşme tepkimeleri ekzotermiktir.

    •              Asit         +             Baz           Nötrleşme  Tuz         +             Su           +             Isı

    •              HCl         +             NaOH      Nötrleşme  NaCl      +             H2O        +             Isı

                    Asit                                           Baz                                                              Tuz                                          Su

9-                Çoğu metale etki edemezler. Ancak Al ve Zn gibi bazı metallere etki ederek metal tuzu oluştururlar ve H2 (hidrojen) gazı açığa çıkarırlar.

    •              Baz                         +             Metal      →            Metal Tuzu            +             Hidrojen Gazı

    •              2 NaOH +             Zn           →            Na2ZnO2                +             H2          

    •              6 NaOH +             Al            →            2Na3AlO3               +             3H2

10-             Karbondioksit ile tepkimeye girerek su ve karbonatlı bileşik oluştururlar.

                   •              Baz                         +             Karbondioksit      →            Karbonatlı Bileşik               +             Su

                   •              Ca(OH)2                +             CO2                        →            CaCO3                                  +             H2O

                   •              2 Na(OH)              +             CO2                        →            Na2CO3                 +             H2O

anasayfa > fen ve teknoloji konu anlatımı