HÂKİMİYETİN KAYNAĞINA GÖRE YÖNETİM BİÇİMLERİ-SOSYAL BİLGİLER DERSİ KONU ANLATIMLARI-BİLGİMCE Eğitim ve Kültür Platformu
 

HÂKİMİYETİN KAYNAĞINA GÖRE YÖNETİM BİÇİMLERİ

Monarşi

•   Tüm yetkilerin ve güçlerin tek kişide toplanmasıdır.
•   Seçim dışı yöntemler kullanılır.
•   Yetki, genellikle miras yoluyla (babadan oğula- saltanat) geçer ve tek bir kişide toplanır. Bu kişi kral,  prens, padişah, çar olabilir
•   Bu kişinin emirleri tartışılmaksızın kabul edilir.
•   Yasama, yürütme ve yargı yetkileri bu kişinin elindedir. Kimseye hesap vermez.

Geçmişte monarşi ile yönetilen ülkeler; Roma İmparatorluğu, Rusya, İngiltere Osmanlı Devleti, Fransa.

Günümüzde ise Suudi Arabistan, Fas, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, İngiltere, İspanya, Hollanda, Japonya monarşik devletlerdir.

Oligarşi

•   Belli bir sınıfın, grubun ya da küçük bir azınlığın egemenliği ve yönetimi altında tutulan yönetim şeklidir.
•   Asiller meclisi vardır. Bu meclis krala yaptırım uygulayabilir.
•   Meclisin kararlarına uymayan kral görevden alınabilir
•   Kral yetkilerini bu meclisten alır

Geçmişte oligarşi(aristokrasi) ile yönetilen ülkeler; Eskiçağ’da Roma Yunanistan

Günümüzde Cezayir, Irak ve Suriye gibi ülkeler oligarşik devletlerdir

Teokrasi

•   Bir ülkedeki siyasal yapılanma, devletin yönetim organları tüm siyasal ilişkilerin dinî kurallara göre düzenlenip yürütüldüğü yönetim biçimidir.

Geçmişte teokrasi ile yönetilen ülkeler; Osmanlı Devleti, Emeviler, Abbasiler.

Günümüzde İran, Vatikan, İsrail teokratik devletlere örnek olarak gösterilebilir.

Cumhuriyet

•   İnsanların eşitliğe, seçme ve seçilme hakkına sahip olduğu yönetim biçimidir.
•   Yönetim ve güç halkın kendisinin seçtiği kişilere aittir.
•   Yöneticiler millet tarafından belirli süreler için seçilir.
•   Kişilerin vazgeçilmez hak ve hürriyetleri vardır.
•   Yasaların üstünlüğü vardır. Buna herkes uymak zorundadır.
•   Halk memnun olmadığı yöneticileri seçimle değiştirebilir•

Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Fransa,,Kanada demokratik devletlerdir