DÜNYANIN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ( KATMANLARI )-FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ KONU ANLATIMLARI-BİLGİMCE Eğitim ve Kültür Platformu
 

DÜNYANIN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ( KATMANLARI )

 

             Üzerinde yaşadığımız dünya  uzay boşluğunda bulunan Samanyolu galaksisine ait güneş sisteminde bir gezegendir .

             Dünya üzerinde canlıların yaşadığı uzaydaki tek gezegendir .

             Dünyamız üzerinde yaşayan tüm canlıların ortak yuvasıdır .

             Dünyamız üzerindeki tüm canlı ve cansızlar arasında karşılıklı işleyen bir sisteme sahiptir.

 

 

 

 

            Dünyamız iç içe geçmiş  5  katmandan oluşur .

     1 – Hava küre  ( Atmosfer )

     2 -  Su  küre   (Hidrosfer )

     3 -  Taş  küre  ( Litosfer )

     4 -  Ateş  küre  ( Pirosfer )

     5 -  Ağır  küre  ( Barisfer )

 

 

 

 

 

 

Hava küre çeşitli gazların karışmasından oluşan bir gaz tabakasıdır .

Hava kürede  % 78 azot , % 21 oksijen , % 1 karbondioksit , su buharı  ve soy gazlar bulunur

Hava küre  45 – 100 km kalınlıktadır

Yağmur , rüzgar , şimşek gibi hava olayları ilk  11 km içinde gerçekleşir.

Hava küre içinde her  100 m yükseldikçe  sıcaklık  0,5 0C düşer.

11 km den sonra sıcaklık  - 50 0C ye kadar düşer.

11 km den sonra havada yaşamak için gerekli oksijen bulunmaz.

Hava kürede bulunan OZON tabakası güneşten gelen zararlı ultroviyole ışınları engeller .

 

 

 

 

 

Su küreyi okyanuslar , denizler , göller ve nehirler oluşturur .

Yer yüzünün   ¾  ü sularla kaplıdır .

Su kürenin kalınlığı ortalama  4 km dir.

Su hava içinde gaz ( su buharı ) halinde bulunur .

Kuzey ve güney kutuplarında buz kütleleri şeklinde su bulunur .

Deniz ve okyanuslardaki su içinde çok sayıda ve çok çeşitli canlı yaşar.

Deniz ve okyanuslarda yüzeye yakın yerlerde  yaşayan planktonlar, bakteriler ve bitkiler oksijen üretirler  bu oksijen hem denizlerdeki  hem de karalardaki canlılar tarafından tüketilir.

 

 

 

 

 Yaklaşık  60 km kalınlıktadır.

Kara canlıları bu tabakadaki toprak üzerinde  yaşarlar .

Toprak tabakası kaya ve minerallerin parçalanmasından oluşur.

Toprakta bulunan mineraller ve tuzlar bitkiler ve hayvanlar  için çok önemlidir.

Taş küre içine doğru inildikçe her  33  metrede  sıcaklık  1 0C  artar .

 

 

 

 Ateş kürenin ortalama kalınlığı  2900 km  kadardır.

Ateş kürenin  sıcaklığı ortalama  2000 0C  dir.

Ateş kürenin yapısında  demir , nikel , silisyum , magnezyum elementleri bulunur.

Ateş küredeki elementler sıvı hamur halindedir .

Yanardağlardan çıkan lavlar bu tabakadan  gelir .

 

 

 

 
 

Dünyanın merkezini oluşturan çekirdek kısmıdır.

Barisferin ortalama kalınlığı  4000 km  dir

Barisferin sıcaklığı yaklaşık  5000 oC  dir .

Dış katmanların yaptığı basınç nedeniyle yapısında bulunan demir , nikel gibi elementler katı halde bulunur .

    AĞIR  KÜRE  (  BARİSFER )

        ATEŞ  KÜRE  ( PİROSFER )

        TAŞ  KÜRE  ( LİTOSFER )

      SU  KÜRE   ( HİDROSFER )

  HAVA  KÜRE  ( ATMOSFER )